DĨ TĨNH CHẾ ĐỘNG ( lấy tịnh chế động )
Post at:
Monday, November 26, 2007 - 11:46 PM
Dĩ tĩnh chế động là lấy cái tĩnh khống chế cái động.
Nguyên tắc của kế lấy tĩnh chế động là muốn duỗi thì phải co , muốn cao thì phải thấp , muốn người khác nói thì phải im lặng ,muốn bắt thì thả ra. Lạt có mềm thì buộc mới chặt.
Tĩnh là Âm , là con mái , là ở dưới ; động là Dương , là con trống , là ở trên. Âm có thể chế được Dương.
Kẻ cương cường hành động thường bộc lộ yếu điểm.
Bình tĩnh quan sát đợi cho đối phương hành động và lộ ra yếu điểm thì có thể chế ngự được.
Tĩnh cũng có nghĩa là bình tĩnh thì mới tỉnh táo, không bị mê hoặc tâm trí bởi sự náo động ,tranh chấp.
THÍ DỤ A : TÔI ĐÃ TRÚNG KẾ RỒI .
TÔ TẦN lúc đó đã thuyết phục được vua Triệu và 5 nước kia ( Tề, Sở , Yên , Hàn , Ngụy ) , đã kết thành khối hợp tung. Nhưng sợ Tần đánh các nước này , dùng võ lực làm hỏng mất tung ước. TÔ TẦN muốn đặt 1 người bên cạnh vua Tần để ghìm lái vua Tần; nhưng thấy không ai làm nổi việc ấy, bèn cho người mớm ý cho TRƯƠNG NGHI rằng :
_ Xưa, ông thân với TÔ TẦN lắm. Hiện TÔ TẦN đã có địa vị, nắm quyền binh trong tay, sao ông không đến nhờ ông ấy giúp đỡ, kiếm đường cho ông thực hiện ý nguyện?
TRƯƠNG NGHI bèn sang Triệu,dâng thư xin yết kiến TÔ TẦN. TÔ TẦN dặn người canh cửa không cho TRƯƠNG NGHI vào và cũng không để cho đi, bắt chờ đợi cả mấy ngày rồi mới tiếp.
Lúc tiếp lại bắt ngồi dưới thềm và cho ăn như cho lũ con đòi đầy tớ. Còn trách móc , bảo :
_ Tài năng như anh mà chịu nước ấy ! Làm gì tôi chả giúp anh nên giàu nên sang , song thật ra anh không đáng cho tôi giúp.
Rồi thoái thác và để mặc cho TRƯƠNG NGHI đi.
TRƯƠNG NGHI đến thăm TÔ TẦN , lòng vẫn chắc mẩm rằng mình là chỗ bạn cũ thì thế nào cũng được giúp đỡ. Ai ngờ giúp đỡ đâu chưa thấy , chỉ thấy bị làm nhục. NGHI nghĩ bụng : Chư hầu chả có nước nào mình thờ được , chỉ có mỗi nước Tần là có thể làm cho Triệu khốn đốn mà thôi. TRƯƠNG NGHI bèn đến nước Tần.
TÔ TẦN làm nhục TRƯƠNG NGHI rồi nói với viên xá nhân của mình :
_ TRƯƠNG NGHI là bậc hiền sĩ trong thiên hạ , ta có phần không bằng ông ấy. Ta đắc dụng trước chả qua là nhờ may đó thôi. Cái người có thể cầm quyền ở Tần được là TRƯƠNG NGHI , chỉ có mỗi TRƯƠNG NGHI thôi. Có điều là ông ấy nghèo quá , không có tiền lo lót để giới thiệu ( cho vào yết kiến Tần Vương ). Ta sợ ông ấy hám cái lợi nhỏ mà lỡ việc , cho nên mới tìm cách cho ông ấy đến gặp ta để ta làm cho ông ấy nhục mà phẫn chí. Ông hãy ngầm giúp ông ấy hộ ta.
Rồi TÔ TẦN tâu Triệu Vương , xin xuất vàng lụa , ngựa xe và cho người ngầm theo TRƯƠNG NGHI , trọ cùng với TRƯƠNG NGHI 1 quán. Dần dà , người này lân la làm thân với TRƯƠNG NGHI , giúp TRƯƠNG NGHI ngựa xe , tiền bạc , cần cái gì , giúp cái đó , mà không cho biết những cái đó từ đâu ra. Nhờ vậy, TRƯƠNG NGHI được yết kiến Tần Huệ Vương. Huệ Vương dùng TRƯƠNG NGHI làm khách khanh , cùng TRƯƠNG NGHI bàn định kế hoạch đánh các nước chư hầu. Bấy giờ viên xá nhân của TÔ TẦN cho theo giúp TRƯƠNG NGHI mới cáo biệt TRƯƠNG NGHI. TRƯƠNG NGHI nói :
_ Nhờ ông , tôi mới được hiển đạt. Tôi sắp sửa đền ơn ông, tại sao ông lại đi ?
Viên xá nhân nói :
_ Tôi không biết ông. Người biết ông là Ngài TÔ. Ngài TÔ sợ Tần đánh Triệu làm hỏng kế hoạch hợp tung , và cho rằng trừ ông ra , không ai nắm nổi quyền hành ở Tần , cho nên mới chọc tức ông, rồi sai tôi ngầm giúp ông tiền bạc , tất cả đều là kế hoạch của Ngài TÔ. Nay ông đã đắc dụng , tôi xin được về báo tin cho Ngài TÔ rõ.
TRƯƠNG NGHI nói :
_ Trời ơi ! Thì ra tôi trúng kế TÔ TẦN mà không biết. Rõ ràng tôi không bằng TÔ TẦN . Vả lại tôi vừa mới cầm quyền, làm sao tính chuyện đánh Triệu được ? Ông hãy cảm ơn Ngài TÔ hộ tôi. Ngài TÔ còn sống ngày nào thì tôi chả dám nói năng gì đâu. Vả chăng Ngài TÔ còn thì TRƯƠNFG NGHI này còn có tài chi !
LẠM BÀN :
1/. TÔ TẦN muốn Tần không đánh các nước phá thế hợp tung, phải có người kềm giữ bên cạnh vua Tần , tức là tĩnh chế động. Là lạt mềm buộc chặt.
TÔ TẦN tìm cách kích bác , hạ nhục TRƯƠNG NGHI , để TRƯƠNG NGHI tức giận vào đất Tần tìm cơ hội trả thù TÔ TẦN . Là muốn bắt thì phải thả cũng là kế khích tướng.
2/. Có người cho rằng TÔ TẦN và TRƯƠNG NGHI là 2 tay lái buôn chính trị giỏi của thời Xuân Thu Chiến Quốc.
Cùng học với QUỶ CỐC , nhưng xét ra tình đồng học của TÔ TẦN đối với TRƯƠNG NGHI tốt hơn BÀNG QUYÊN đối với TÔN TẪN.
THÍ DỤ B : ĐƯỢC VOI ĐÒI TIÊN.
Đầu đời nhà Hán , MẠO ĐỐN nước Hung Nô vừa xưng Vương. Vua nước Đông Hồ muốn thăm dò thực lực , bèn sai sứ thần đến đòi MẠO ĐỐN dâng ngựa thiên lý.
MẠO ĐỐN họp quần thần thương nghị. Có người tâu :
_ Cả nước chỉ có con ngựa thiên lý , không thể dâng cho người khác.
MẠO ĐỐN nói :
_ Ta với nước Đông Hồ là nước láng giềng , vì một con ngựa mà mất đi tình nghĩa là không nên.
Nói xong giao ngựa cho sứ giả đem về.
Mười ngày sau , Đông Hồ sai sứ giả đến đòi MẠO ĐỐN dâng Hoàng Hậu.
MẠO ĐỐN lại hỏi quần thần. Ai nấy đều tức giận nói :
_ Vua Đông Hồ thật là láo xược , muốn lấy cả Hoàng Hậu nước ta . Trước là chém đầu sứ giả , sau là cất quân đi trị tội.
MẠO ĐỐN từ tốn nói :
_ Vua Đông Hồ đã thích vợ ta , thì dâng cho ông ấy. Không vì 1 người đàn bà mà mất tình nghĩa lân bang.
Nói xong lại giao Hoàng Hậu đưa về Đông Hồ.
Chưa được mấy tháng , sứ thần lại sang đòi MẠO ĐỐN phần đất biên giới của 2 nước.
MẠO ĐỐN lại họp triều thần . Mọi người tranh cãi , kẻ thì bảo cắt đất , người thì bảo là không nên.
MẠO ĐỐN đứng dậy dõng dạc phán :
_ Đất đai là gốc của 1 nước , làm sao có thể cho được ?
Nói xong thét tả hữu lôi sứ thần ra chém đầu.
Sáng hôm sau , MẠO ĐỐN khoác chiến bào , gióng trống , tiến quân ào ạt vào Đông Hồ , quân Đông Hồ không kịp trở tay , đại bại.
MẠO ĐỐN xông thẳng vào điện giết chết Vua Đông Hồ , tiêu diệt nước này.
LẠM BÀN :
1/. Vua Đông Hồ được voi đòi tiên , được ngựa thiên lý , đòi Hoàng Hậu , được Hoàng Hậu nước người lại còn đòi đất đai. Láo xược , hiếp người , gây chiến quá đáng.
Cái dỡ là gây chiến nhưng không phòng bị người phàn công. Cuối cùng , ngựa không được cưỡi , người đẹp không được sống chung , thân bị giết , nước bị tiêu diệt.
2/. MẠO ĐỐN là người bình tĩnh , kiên nhẫn và nhịn nhục hiếm có.
MẠO ĐỐN thỏa mãn những đòi hỏi của đối phương , kể cả những đòi hỏi vô lý là bắt dâng cả vợ , làm cho đối phương chủ quan , không phòng bị .
Khi đối phương thỏa mãn được những đòi hỏi , sinh ra kiêu mạn chủ quan , bộc lộ yếu điểm thì MẠO ĐỐN nhanh chóng hành động , ào ạt xuất quân , thanh toán kẻ thù nhanh gọn. Như hổ đói thu mình rồi lao xuống núi vồ mồi.
Source: vnthuquan
Next chapter of this story is splitted into these branches
Posted at Monday, November 26, 2007 - 11:48 PM
Giả si bất điên là giả kẻ tầm thường , ngu dại , hồ đồ để che dấu mưu mô , mục đích của mình , qua mắt đối phương. Ẩn kín sâu xa , im lặng như sấm sét tự dấu mình trong mây những ngày Đông giá rét.
Người muốn thực hiện kế này phải hết sức bình tĩnh ,tự hạ thấp mình , nghe ngóng , quan sát lời nói , sự việc của đối phương và biết lợi dụng những điều kiện hoàn cảnh khách quan để che giấu ý tưởng.