Giả si bất điên là giả kẻ tầm thường , ngu dại , hồ đồ để che dấu mưu mô , mục đích của mình , qua mắt đối phương. Ẩn kín sâu xa , im lặng như sấm sét tự dấu mình trong mây những ngày Đông giá rét.
Người muốn thực hiện kế này phải hết sức bình tĩnh ,tự hạ thấp mình , nghe ngóng , quan sát lời nói , sự việc của đối phương và biết lợi dụng những điều kiện hoàn cảnh khách quan để che giấu ý tưởng.
THÍ DỤ A : TÔI LÀ NGƯỜI TRẦN MẮT THỊT.
HUYỀN ĐỨC sau khi nhận chiếu chỉ trừ TÀO THÁO , sợ THÁO nghi mình mưu đồ gì , bèn làm 1 vườn rau ở sau nhà ngày ngày vun xới tưới tắm , để làm cách che mắt cho THÁO khỏi ngờ.
QUAN, TRƯƠNG thấy vậy hỏi rằng :
_ Anh không lưu tâm đến việc lớn thiên hạ , học làm chi cái việc của kẻ tiểu nhân này?
HUYỀN ĐỨC nói :
_ Hai em đâu biết ý anh !
Hai người từ đó không dám nói gì nữa.
Một hôm , QUAN VŨ , TRƯƠNG PHI cùng đi chơi vắng , HUYỀN ĐỨC đang lom khom tưới rau , bỗng thấy HỨA CHỮ và TRƯƠNG LIÊU dẫn vài chục người vào vườn , nói rằng :
_ Thừa tướng sai chúng tôi đến mời Sứ quân đến ngay phủ.
HUYỀN ĐỨC giật mình , hỏi :
_ Việc gì khẩn cấp thế hai ông ?
HỨA CHỮ thưa :
_ Hai chúng tôi thấy sai thì vâng mệnh đi mời , chớ không được biết chuyện chi.
HUYỀN ĐỨC theo hai người vào phủ yết kiến TÀO THÁO. THÁO cười nói rằng :
_ HUYỀN ĐỨC độ rày làm việc lớn lao đấy nhỉ !
HUYỀN ĐỨC sợ tái mặt , THÁO cầm tay HUYỀN ĐỨC dắt vào vườn ở sau nhà , nói rằng :
_ HUYỀN ĐỨC học làm vườn , chắc không phải là việc dễ dàng ?
HUYỀN ĐỨC bấy giờ mới vững dạ , đáp rằng :
_ Không có việc gì , làm để tiêu khiền đó thôi.
THÁO nói :
_ Vừa rồi thấy trên cành mai có quả xanh , sức nhớ khi đánh TRƯƠNG TÚ , đi đường không có nước , tướng sĩ khát rát cả cuống họng. Bấy giờ ta nghĩ ra 1 kế , cầm roi trỏ hảo nói rằng : trước mắt có rừng mơ. Quân sĩ nghe nói đến mơ , ai cũng ứa nước dãi , đỡ được khát nước. Nay có mơ thật , nay hái xuống mà thưởng. Vả lại , rượu nấu vừa chín , cho nên mời Sứ quân đến tiểu đình uống rượu.
HUYỀN ĐỨC bấy giờ trấn tĩnh lại được , theo đến tiểu đình , đã thấy bày mâm bát , giửa bàn bày 1 dĩa mơ xanh , 1 bình rượu nóng.
Hai người đối diện , ăn uống vui vẻ. Lúc rượu ngà say , chợt thấy mây đen mù mịt ,cơn mưa to sắp kéo đến.
Quân hầu trỏ lên trời bẩm :
_ Có vòi Rồng lấy nước.
THÁO và HUYỀN ĐỨC cùng dựa bao lơn ngắm xem , THÁO hỏi :
_ Sứ quân có biết Rồng biến hóa thế nào không ?
HUYỀN ĐỨC nói :
_ Tôi chưa được tường .
THÁO nói :
_ Rồng lúc thì to,lúc thì nhỏ , lúc thì bay,lúc thì nấp. Lúc to thì nổi mây phun mù , lúc nhỏ thì thu hình ẩn bóng, khi bay ra thì liệng trong trời đất, khi ẩn thì lẩn núp ở dưới sóng.
Nay đang mùa Xuân , Rồng gặp thời biến hóa , cũng như người ta lúc đắc chí , tung hoành trong bốn bể. Rồng ví như anh hùng trong đời vậy. HUYỀN ĐỨC nay đã đi khắp 4 phương , bao nhiêu anh hùng đời nay hẳn đã biết cả , xin thử nói cho nghe.
HUYỀN ĐỨC thưa :
_ BỊ này người trần mắt thịt , biết đâu được anh hùng .
THÁO nói :
_ HUYỀN ĐỨC không nên nhún mình quá !
HUYỀN ĐỨC nói :
_ BỊ nay nhờ ơn Thừa tướng làm quan trong triều , anh hùng trong thiên hạ thực không được biết.
THÁO nói :
_ Đã đành không biết mặt , nhưng cũng có nghe tiếng chứ ?
HUYỀN ĐỨC nói :
_ VIÊN THUẬT ở Hoài Nam , binh lương nhiều , có thể cho là anh hùng được chăng ?
THÁO cười nói :
_ Xương khô trong mả , chỉ nay mai là ta bắt được !
HUYỀN ĐỨC lại nói :
_ Anh VIÊN THUẬT là VIÊN THIỆU ở Hà Bắc ,bốn làm tam công ,có nhiều đầy tớ cũ ;
hiện nay như con hổ dữ hùng cứ Quý Châu ; bộ hạ nhiều tay tài giỏi , có thể là anh hùng
được chăng ?
THÁO lại cười nói :
_ VIÊN THIỆU ngoài mặt mạnh bạo , trong bụng nhút nhát , thích mưu mẹo mà không quyết đoán , làm việc lớn mà lo đến bản thân , thấy lợi nhỏ thì lại quên mình , không thể gọi là anh hùng được !
HUYỀN ĐỨC nói ;
_ Có một người nổi tiếng trong đám kẻ tuấn kiệt , uy danh khắp cả chín châu là LƯU CẢNH THĂNG , có thể cho là anh hùng được chăng ?
THÁO lại cười nói :
_ LƯU BIỂU có hư danh nhưng không có thực tài , không phải là anh hùng.
HUYỀN ĐỨC lại nói :
_ Có một người sức lực đương khoẻ , đứng đầu xứ Giang Đông là TÔN BÁ PHÙ , hẳn là anh hùng.
THÁO nói :
_SÁCH nhờ danh tiếng của bố , không phải là anh hùng.
HUYỀN ĐỨC lại hỏi :
_ LƯU QUÝ NGỌC ở Ích Châu có phải là anh hùng không ?
THÁO nói :
_ LƯU CHƯƠNG tuy là tôn thất , nhưng chỉ là con chó giữ nhà , sao gọi là anh hùng được ?
HUYỀN ĐỨC lại nói :
_ Như bọn TRƯƠNG TÚ , TRƯƠNG LỖ và HÀN TOẠI thì thế nào ?
THÁO vỗ tay cười to :
_ Lũ tiểu nhân nhung nhúc ấy thì nói làm gì !
HUYỀN ĐỨC nói :
_ Ngoài những người ấy ra , BỊ thực không còn biết ai nữa.
THÁO nói :
_ Anh hùng là người trong bụng có chí lớn , có mưu cao ,có tài bao trùm được cả vũ trụ
có chí nuốt cả trời đất kia.
HUYỀN ĐỨC mới hỏi :
_ Ai có thể xúng đáng được như thế ?
TÀO THÁO lấy tay trỏ vào HUYỀN ĐỨC , rồi lại trỏ vào mình nói rằng :
_ Anh hùng thiên hạ bây giờ chỉ có Sứ quân và THÁO mà thôi.
HUYỀN ĐỨC nghe nói ,giật nẩy mình ! Thìa , đôi đũa đương cầm ở tay , rơi xuống đất
Giửa lúc bấy giờ , cơn mưa u ám , có một tiếng sét thực dữ. LƯU BỊ từ từ cúi xuống nhặt đũa và thìa , nói tảng rằng :
_ Gớm ghê ! tiếng sét dữ quá !
THÁO cười hỏi rằng :
_ Trượng phu cũng sợ sấm à ?
HUYỀN ĐỨC nói :
_ Đức Thánh ngày xưa lúc gặp sấm dữ gió to cũng đổi sắc mặt , huống chi là tôi đây sao lại không sợ ?
HUYỀN ĐỨC đã che đậy được hết cả việc giật mình đánh rơi cả thìa đũa khi nghe THÁO
gọi mình là anh hùng.
THÁO thấy thế không ngờ gì HUYỀN ĐỨC nữa.
LẠM BÀN :
1/. THÁO muốn khơi gợi bàn về thời thế luận anh hùng để cho LƯU BỊ bộc lộ quan điểm và chí hướng của mình. LƯU BỊ thì cố gắng che đậy , né tránh.
Khi TÀO THÁO chỉ thẳng vào LƯU BỊ.cho LƯU BỊ là anh hùng thời nay thì LƯU BỊ rất lúng túng , may nhờ tiếng sét mà trấn tĩnh lại được. LƯU BỊ còn giả làm vườn tưới rau làm cho THÁO lầm BỊ là kẻ tầm thường không có mưu đồ sâu xa.
2/. Hai mưu kế đối chọi nhau , TÀO THÁO ứng dụng đầu thạch vấn lộ. LƯU BỊ dụng kế giả si bất điên nhưng xem ra LƯU BỊ đóng kịch khéo hơn vì ở trong hoàn cảnh thập tử nhất sinh
Đóng kịch không tỉnh táo , không nhập vai , không khéo thì bị trừ khử ngay.
3/. Nếu theo hình tượng thì LƯU BỊ như con Rồng lẩn khuất dưới vực sâu , ẩn náu chờ thời
4/. LÃO TỬ dạy người ta : Biết như con trống mà như con mái. Thông thường , khoe thông minh , khoe tài thì dễ ; giấu tài , giấu sự thông minh thì rất khó.
THÍ DỤ B : CON CHIM BA NĂM KHÔNG BAY , KHÔNG HÓT
Thời Tề Uy Vương , nhà Vua thích câu đố , tiếng lóng , ham mê khoái lạc , rượu uống thâu đêm ,chẳng còn để ý chính sự , nhất thiết phó thác cho các quan khanh, đại phu. Trong thì bách quan hoang loạn , ngoài thì chư hầu cùng xâm lấn , quốc gia nguy vong trong vòng sớm tối. Các quan thân cận chẳng ai dám can. THUẦN VU KHÔN dùng lời bóng gió tâu rằng :
_ Trong nước có một con chim lớn , đậu ở sân nhà Đại Vương ba năm cũng chẳng bay , cũng chẳng hót. Đại Vương có biết con chim đó là chim gì không ?
Vua nói :
_ Con chim đó không bay thì thôi , đã bay thì bay vút tận trời , không hót thì thôi , đã hót thì mọi người phải kinh ngạc.
Và cho triệu 72 viên huyện trưởng về triều , thưởng 1 viên ( TỨC MẶC đại phu ) , giết 1 viên ( A đại phu ) , ào ạt xuất quân. Chư hầu hoảng sợ , đều trả lại hết đất đai đã lấn của Tề. Uy danh Tề uy Vương lừng lẫy trong 36 năm.
LẠM BÀN :
1/. Có sách dẫn là Sở Trang Vương , khi lên ngôi còn quá trẻ , ông để cho triều thần nắm quyền.
2/. Trong 3 năm giả bộ ăn chơi , hư hỏng nhưng thực chất để quan sát tình hình , đợi thời cơ chín muồi mới hành động , lấy lại những gì đã mất.
Source: vnthuquan