(Viết để nhớ rừng thông ở bãi biển Thanh Bình Đà Nẵng, nay là đưòng Thanh Sơn tuyệt đẹp đâm ra đường ven biển Nguyễn Tất Thành)
Ông lão ngồi môt mình bên đống lửa, ngó mông ra bãi biển như trông ngóng một cái gì. Trên bãi biển chỉ có hai người, Thắng và ông lão.
Thắng lặng lẽ đến gần ông, ngồi bệt trên cát, tay cầm một thái thông khô đã ngả sang mầu đất. Đợi cho ông lão định thần, Thắng hỏi:
- Chỗ này trưóc kia có phải là nhà lão Ngọc không ông?
Ông già xúc một rổ cá vào thúng, ngạc nhiên nhìn Thắng, nói:
- Đúng, nhưng ông ấy đã chết từ lâu rồi.
Thắng hỏi:
- Thế căn nhà đâu hả ông?
Ông đưa tay chỉ lên bờ, nơi có những dãy nhà mầu trắng đâu mặt nhau:
- Cách nay ba năm, người ta đã san bằng nó với khu rừng này để lập khu chăn nuôi liên hợp.
Rồi ông ngó Thắng từ đầu đến chân, hỏi:
- Bộ chú em đi xa về hả?
Thắng cười, nói:
- Cháu là người ở đây, nhưng lâu lắm mới có dịp về thăm lại. Ở đây thay đổi nhiều qúa ông nhỉ, chẳng còn gì như xưa cả.
Ông lão ngừng tay, mặt thoáng buồn:
- Không phải là thay đổi, mà đã chết hẳn rồi. Biển thời cháu đã chết hẳn rồi, không còn gì nữa đâu mà tìm”.
Thắng gật đầu, cám ơn ông lão, rồi tiếp tục lang thang một mình trên bãi. Mới đây mà đã 20 năm. Hai mươi năm với những kỷ niệm đeo đuổi mãi một đời người, không làm sao quên được. Căn nhà, rừng dương, bãi biển, lão Ngọc và một người.
Căn nhà mà Thắng nói đến thật ra chỉ là cái chỏi ba buồng ghép ván mong manh nằm lọt thỏm giữa khu rừng dương bạt ngàn cách xa bãi tắm. Đó là nhà lão Ngọc, bạn nối khố của ba Thắng lúc sinh thời. Ông lão sống một mình với con chó già và lũ mèo hoang họp thành bầy. Ở với mẹ trên dẫy phố không xa biển lắm cũng buồn, Thắng thường hay đến nhà ông lão chơi rồi ở luôn tại đó, có khi hai ba ngày mới về nhà. Ông lão đôn hậu, qúi con cháu.
Một hôm Thắng đến nhà lão Ngọc thì ngoài lão ra còn một đưá con gái bé hơn Thắng. Con bé có cái đầu trọc lóc trùm khăm sùm sụp như bị ốm nặng. Hai con mắt rất to. Lão Ngọc chẳng nói chẳng rằng , lôi con bé ra, giao cho Thắng, nói:
- Hai đưá bay chơi với nhau, tau ra phố mua ít dây nhợ rồi về.
Buổi sáng hôm đó, Thắng loay hoay không làm được việc gì cho ra hồn. Thắng đi qua đi lại ngoài cửa sổ còn con bé thì ôm con búp bê ngồi à ơi, à ơi. Con búp bê bẩn kinh khủng, hình thằng mọi tóc xoăn bụng ỏng thương tích tùm lum. Đứng lớ ngớ mãi cũng chán, Thắng đánh bạo thò đầu qua cửa sổ, hỏi:
- Ê! Bồ tên gì?
Con bé nguýt Thắng một cái rồi lại ru à ơi, à ơi.
“Nó bị câm thật rồi” – Thắng làu bàu, bỏ ra ngoài vườn. Có lẽ Thắng nên đi tìm cái chạc ba làm ná bắn chim hơn là canh giữ một đưá vừa câm vừa điếc.
Ông lão về, tay xách cái giỏ đựng đầy thức ăn. Thắng nhảy xuống đất, từng bước dài như chim sáo đến bên ông, hục hặc nói:
- Con bé của ông bị câm rồi, chỉ biết à ơi chán ngắt.
Lão Ngọc khựng lại rồi đưa hai tay lên trời, cười sặc sụa:
- Câm thằng cha mày. Nó nói còn to hơn mày…
Thắng vẫn vục vặc:
- Nó vừa điếc lại vừa ở bẩn…
Lão Ngọc vừa đi vừa nói:
- Tại nó chưa quen mày đấy!
Thấy ông cười, Thắng hết giận.
Đúng như ông lão nói. Con Thúy không hề câm. Nó nói và cười còn to hơn Thắng. Tai lại rất thính.
Hai đứa hết chơi đùa trong rừng dương rồi ra ngoài bãi biển, nhưng nó vẫn có vẻ buồn buồn. Năm đó Thắng đã 12 tuổi, bắt đầu có chút ý thức về cái giống.
Môt hôm, lúc con Thúy còn ngủ, Thắng và lão Ngọc đi chăm chút lại mảnh vườn., tự nhiên ông lão cầm tay Thắng, nói:
- Con bé tội nghiệp lắm, mày đừng trêu ghẹo gì nó. Bố mẹ nó bị bom đạn giết chết rồi. Nó ở đây với ông, lâu lâu lại về thăm ngoại.
Rồi giọng ông trầm xuống:
-Mày biết tại sao nó không vui không?
Thắng nói:
- Tại nó nhớ nhà hả ông?
Ông lắc đầu:
- Không phải!
Thắng lại nói:
- Tại ông hay bắt nó tắm?
Ông lão bật cười khùng khục, lấy một điếu thuốc cắm lên môi, cười hóm hỉnh:
-Đơn giản thôi, nó rất mê chim sáo, loại chim sáo biết nói. Mày về lấy con chim của mày đem lại đây. Ông thì già rồi, chẳng kiếm đâu ra chim nữa.
Thắng vọt dậy như chiếc lò xo:
- Chuyện dễ ợt, cháu về nhà mang lại ngay ông nhá!
Thắng chạy như bay biến về nhà, lấy con sáo mang lại nhà lão Ngọc. Con Thúy hết buổn thật. Nó chơi với con chim suốt ngày.
Truyện trớ trêu là từ ngày có con sáo, con Thúy không thèm chơi với Thắng nữa. Hạnh phúc của người này đôi khi lại là bất hạnh cho kẻ khác. Người giầu lên hí hửng với bạn bè mà quên mất người nghe đang tím ruột bầm gan, thậm chí mang nỗi nhục của kẻ bại trận trên thương trường. Con Thúy quên bãi biển, quên rừng dương, quên chậu cá. Thắng ôm nỗi buồn không biết tỏ cùng ai, chỉ nói với chị Diễm kế nhà.
Chịvò đầu Thắng, nói:
-Ranh con vớ vẩn, mày cứ chờ xem, hắn sẽ chán con sáo thôi.
Nhưng con Thúy không hề chán, mà Thắng thì không có sức chờ đợi.
Một buổi sáng con Thúy lên cơn sốt nằm trong nhà. Môi nó tím tái như môi gà chết. Mắt kèm nhem như mắt cá ươn. Vậy mà lâu lâu nó vẫn canh chừng con sáo. Lão Ngọc phải bảo Thắng đem treo cái lồng ra ngoài hiên.
Đêm đó trời mưa lớn, càng về khuya càng nặng hạt. Nước trút như thác. Tội nghiệp cho con Thuý. Sóng vẫn vỗ ngoài hiên, trời vần vũ. Nó ngủ như chết rồi.
Chợt Thắng nghe có tiếng chim hót đâu đây. Tiếng hót mãnh liệt đến nỗi át cả tiếng sóng biển. Thắng chợt nhớ đến cái lồng chim, kẻ tử thù của Thắng, treo dưới mái hiên. Tiếng hót càng lúc càng hoảng loạn hơn như rên xiết van nài. Mặc kệ, Thắng vẫn nằm yên, chân bấu vào thành giường không chút xúc động. Một nỗi mãn nguyện không tả nổi len khắp người. Con Thúy vẫn ngủ như chết. Rồi tiêng hót lặng dần theo cơn mưa. Có một cái gì đó rơi loảng xoảng ngoài hiên. Thắng mệt qúa thiếp đi.
Buổi sáng, mưa tạnh hẳn. Gió lốc cũng dừng đột ngột như lúc đến. Biển sau cơn mưa rất đẹp. Khắp nơi xông lên mùi tanh của cá, mùi mặn của muối. Cá chết nằm đầy bãi. Rừng dương xơ xác như vừa trải qua trận càn.
Lão Ngọc đã đi đâu mất. Có lẽ lão đến chỗ ông bác sĩ ở căn nhà ngói đỏ trên dốc. Con chim phơi xác nằm dưới nền gạch. Cái lồng nát tan thảm hại. Thắng đem chôn con chim sau vười, không quên cắm cho nó một cây thập gía, lòng thật thanh thản như vừa thoát xong một món nợ đời.
Thắng dến giường con Thúy, chững chạc trong tư thế của kẻ chiến thắng. Thắng định nói với con Thúy con chim đã chết nhưng thấy vẻ mặt nhợt nhạt của nó, Thắng lại không nỡ.
Thắng bưng cháo vào cho con Thúy. Vừa thấy Thắng, con Thúy nhổm hẳn dậy, mắt láo liên, giọng hốt hoảng:
-Đêm qua mưa lớn qúa… Rứa cái lồng chim?...
Thắng bực bội ngắt ngang:
-Chẳng sao đâu, Thắng đã để nó ở một nơi an toàn rồi.
Con Thúy vẫn tra vấn như người điếc:
-Thế chim mô?
Thắng giật mình, nói dối tiếp:
-Bás sĩ bảo bệnh của Thúy kiêng kị súc vật, không được để chúng lại gần.
Thúy nhăn nhó, chưa bao giờ Thắng thấy nó xấu như thế:
-Khi nào hết bệnh, Thúy sẽ dậy cho nó hát.
Thắng nói:
-Thúy đừng để ý đến con chim nữa, lo ăn cháo và uống thuốc đi.
Nó lại nói:
-Ngày mai Thắng để con chim xa xa, ngoài cửa sổ, Thúy nhìn cho đỡ nhớ.
Điên tiết vì sự ngoan cố của con bé, Thắng định hét to lên “Con chim đã chết tươi rồi. Thắng đã giết chết nó rồi. Chim mãi, chim mãi”. Nhưng cổ họng Thắng nghẹn lại, cay đắng.
Buổi sáng hôm sau, Thúy và lão Ngọc đứng bên giường con Thúy. Bệnh nó càng lúc càng trở nặng. Lão Ngọc cũng mệt mỏi lắm rồi, hai má tóp lại. Con Thúy cầm tay ông lão, mắt ngó ra cửa sổ, hỏi:
-Con chim của cháu đâu rồi hả ông?
Ông lão chợt nhớ lại, quay sang Thắng, lúc đó đang đứng yên như pho tượng, nói
-Mi đem con chim vô đây cho ông”
Thắng hoàn hồn lại, vờ bỏ chạy ra ngoài hiên, giả lục lọi tìm kiếm một hồi, rồi lững thững bước vào,ghé tai ông lão, giọng ra vẻ thảng thốt:
-Con chim đã chết rồi, chỉ còn cái lồng thôi ông ạ.
Ông lão trố mắt nhìn thắng, mắt đỏ au như tôm luộc. Chưa bao giờ Thắng thấy mắt ông đỏ như thế. Ông lôi Thắng ra ngoài, nhéo tai Thắng đau điếng:
-Mi nói thật đi, mi thả con chim ra rồi phải không?
Rồi ông vò đầu bức tóc:
-Mi giết con bé mất thôi!
Vùng thoát khỏi tay ông, Thắng hét còn lớn hơn sóng biển:
-Cháu ghét Thúy, cháu ghét ông. Cháu ghét cả căn nhà này, bãi biển này rồi. Cháu thề không bao giờ trở lại đây nữa!
Ông lão há hốc mồm nhìn Thắng, đứng chết trân ngoài cửa. Hình như ông có vẫy tay gọi Thắng, nhưng Thắng vẫn chạy mãi dọc theo bãi biển như một thằng điên.
Ngày hôm sau, cậu Thắng ở Sài Gòn ra đón mẹ con Thắng vào sống với cậu mợ. Từ đó Thắng không còn nghe tin tức gì về con Thúy và lão Ngọc. Nhưng nổi ân hận và day dứt vẫn còn mãi. Nó theo ta đi suốt cuộc đời như hình với bóng. Tuổi thơ nào thì cũng mau giận mau quên cho đến ngày bạn khôn lớn…