Bài 1: NHỮNG CÂU CHUYỆN... DỰNG TÓC GÁY
Bí ẩn của rừng
Trong những tác phẩm nổi tiếng về rừng U Minh, nhà văn Sơn Nam thường kể rằng, ngay từ buổi bình minh của lịch sử khẩn hoang miền Nam, dường như tạo hoá đã ban cho mỗi làng xã một bà mụ vườn, một ông thầy lang và một ông thầy rắn hổ để cứu nhơn độ thế. Rắn hổ ở rừng U Minh từng là câu chuyện huyễn hoặc biết bao người, trong đó có rắn hổ mây, một trong những loài rắn khổng lồ có mặt ở nước ta. Chúng ta khó có thể quên câu chuyện được truyền miệng trong dân gian và được xem là “ba xạo” của bác Ba Phi về con rắn hổ mây to mấy người ôm, đầu cất cao tới mây xanh, chim chóc tưởng thân cây, đậu lại trên đầu và làm tổ trong miệng nên bị rắn nuốt chửng. Chiều cao từ mặt đất đến đỉnh đầu khi rắn hổ mây cất đầu lên cao làm cho chim đẻ trứng từ trên đầu khi rớt xuống đến nửa chừng đã nở ra chim con… Có lẽ, không phải ngẫu nhiên mà bác Ba Phi xây dựng ra hình tượng loài rắn khổng lồ như thế. Ít ra, bác Ba cũng dựa trên một cái nền sự thật nào đó ở thời buổi hoang sơ của rừng U Minh, nơi rừng tràm nguyên sinh với những thân tràm mấy vòng tay ôm mới hết ngự trị phần lớn diện tích. Ở nơi đây, không chỉ bác Ba mà nhiều người sống lâu năm, cố cựu còn kể biết bao câu chuyện về rùa, rắn, nai, hươu, heo rừng, nhím…; loại nào cũng nhiều và đặc biệt heo rừng nặng đến hơn ba trăm kí lô, răng nanh dài hai tấc, dấu chân to có đến hơn gang tay, súng bắn không thủng; rùa to như chiếc xuồng có thể chở được vài người; cá lóc lớn hơn cái gối ôm, muỗi bay như sáo thổi, đỉa lội tựa bánh canh; riêng rắn hổ mây lớn bằng cây cột đình, lướt đi trong rừng như những trận cuồng phong, đầu cất cao hơn ngọn tràm…
Không chỉ là chuyện rắn hổ mây hay “đi mây về gió”, người dân U Minh còn truyền tụng, kể nhau nghe chuyện những con rắn khổng lồ hai đầu quấn vào thân cây còn phần thân thì thả võng xuống vũng, bụng dẹp lép, đong đưa tát nước để bắt cá. Không biết sự thật của chuyện này như thế nào nhưng ông Hai Thọ, Giám thị trại giam Cái Tàu (Cà Mau), người trên ba mươi năm gắn bó với rừng tràm U Minh cũng cho biết nhiều lần nghe tiếng rắn khổng lồ tát nước rào rào trong rừng nhưng không ai có đủ can đảm đến gần để mục kích tận mắt chuyện này. Thời kỳ kháng chiến, có người kể lại rằng nhiều chiến sĩ trong lúc hành quân băng rừng sức kiệt, khi ngồi lại nghỉ trên gốc cây to ven đường thì gốc cây bất ngờ chuyển động khiến mọi người ngồi trên gốc cây ấy bị ngã nhào. Thì ra gốc cây ven đường ấy chính là thân rắn hổ mây. Mọi chuyện về rắn hổ mây khổng lồ ở U Minh Hạ sẽ mãi là huyền thọai nếu như không còn những nhân chứng sống, những người thợ săn thường xuyên đi rừng, những người gắn bó cả đời với rừng lục lại ký ức và những kỷ niệm một thời sống chết với rắn hổ mây khổng lồ.
Còn ông Nguyễn Văn Đã (Hai Tây), cán bộ về hưu, người gắn bó cả đời với rừng tràm khi kể chuyện với chúng tôi đã chỉ tay vào cái chậu kiểng gần bên nói: “Tôi đã từng thấy và đuổi một cặp rắn hổ mây khổng lồ vào rừng, nó to bằng cái chậu có đườmg kính 4 tấc này, dài hai ba chục mét, nặng có đến hàng trăm kí lô. Tôi chưa nghe ai nói bắt được con rắn này, có nghĩa là nó vẫn còn sống trong rừng và có thể là một trong những con rắn khổng lồ nhất U Minh Hạ còn tồn tại. Chuyện rắn hổ mây cất đầu cao ngang ngọn tràm già là điều có thật, hai phần ba thân mình có thể vươn lên khỏi mặt đất, chỉ còn phần đuôi là nằm trên mặt đất mà thôi”.
Chạm mặt… huyền thoại
Trước khi vào rừng U Minh tìm hiểu về loài rắn hổ mây khổng lồ, chúng tôi được một người bạn cho xem một con rắn hổ mang to gần 20kg, dài khoảng 6m, mang bành rộng hơn hai tấc, nhưng vô hại vì nó đã nằm trong bình thủy tinh ngâm rựơu. Với tôi, con rắn hổ mang như thế là đã quá to và lần đầu tiên thấy một con rắn hổ khổng lồ như thế. Nhưng khi nghe anh Chín Của, chi cục trưởng Chi Cục kiểm lâm Cà Mau kể lại việc anh đã chứng kiến một con rắn hổ mây khổng lồ cách đây vài năm thì con rắn ngâm rượu mà tôi đã gặp chỉ được liệt vào hạng cháu chắt.
Cuối năm 2002, trong một chuyến đi thăm rừng (năm này rừng U Minh Hạ cháy dữ dội) cùng anh kiểm lâm viên Đỗ Thanh Hóa lúc hơn 17 giờ, đến đoạn gần giữa ruột rừng đặc dụng Vồ Dơi, trong khi anh Hóa đang mãi mê nhìn khỉ đung đưa trên ngọn tràm hai bên đường thì anh Chín Của như quát vào tai: “Thằng nào chơi kỳ, kéo cây chắn giữa đường vậy ta?”. Vì là tuyến đường chính thường xuyên có kiểm lâm qua lại, tự nhiên có một cái cây to tướng chắn ngang thì rõ ràng có người muốn hại cán bộ kiểm lâm. Sau khi nhìn kỹ, anh Chín Của la lớn : “Rắn. Rắn Hóa ơi”. Anh Chín Của rụng rời tay chân, còn anh Hóa tay chân run lên bần bật, đạp thắng suýt té. Cái đường đất rộng tám mét mà con rắn bò ngang không thấy đầu, thấy đuôi, chỉ thấy đoạn giữa to cỡ cái gối ôm của người lớn. Là người chuyên nuôi trăn, anh Chín Của cho biết với kích cỡ ấy thì con rắn khổng lồ này rặng khoảng vài chục kg và dài cỡ 20 mét.
Cách đây chưa lâu, khi rừng đặc dụng Vồ Dơi còn chưa được quản lý nghiêm ngặt, thợ săn còn thường xuyên vào rừng thì nhiều người đã từng chứng kiến cảnh rắn hổ mây không lồ lướt đi trong lau sậy rào rào như bão tới, thậm chí có người còn chiến đấu với rắn khổng lồ để bảo vệ mạng sống của mình. Ông Tư Nhớt ở xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời kể rằng khi đi săn trong rừng tràm U Minh Hạ đã phát hiện được ổ của con rắn khổng lồ nằm trên một nõng đất cao, bên trên là dây chọi, dớn chằn chịt. Ổ của nó rất sạch sẽ và bóng láng, đường kính có đến vài mét. “Rắn hổ mây khổng lồ không phải là đối tượng của các thợ săn, nó vừa to, vừa độc và là chúa tể trong rừng tràm nên bất cứ người thợ săn nào cũng phải e dè, khiếp sợ và phải tránh xa. Tôi thấy ổ rắn là người run lên bần bật, phân của nó thải ra to bằng bắp chuối thì có nghĩa rắn phải to cả trăm kg”, ông Tư Nhớt kể.
Chuyện của ông thợ săn, thầy rắn Hai Sanh ở lâm trường Trần Văn Thời cũng khiến người ta giật mình. Con cháu của ông đi rừng gặp rắn hổ mây khổng lồ bỏ chạy tán lọan và về báo lại với ông. Ông Hai không tin có con rắn to như mô tả nên ông cắp cây mác dài và dắt bầy chó săn sáu con băng rừng vào tìm. Trong lúc ông Hai còn chưa biết rắn ở đâu thì một con chó của ông la “cẳng, cẳng”, nhìn lại thì thấy con chó nằm tuốt trên ngọn tràm cao khoảng 10 mét. Con rắn cắn con chó săn và ngóc đầu lên cao vút, lắc qua lắc lại, mang phùng ra thấy rợn người. Ông Hai là một thợ rắn lành nghề nhưng lúc này mặt cắt không còn giọt máu, vù bỏ chạy khỏi rừng. Sau lần gặp rắn khổng lồ ông về bệnh mấy ngày liền, sau đó giải nghệ, không vào rừng nữa. Theo mô tả lại thì con rắn nặng khoảng 100 kg, dài chừng 20m.
Hi hữu và buồn cười là trường hơp của hai vợ chồng ông Nguyễn Văn Hoàng, vợ của ông đã từng ôm được đuôi của con rắn khổng lồ. Hai vợ chồng ông vào rừng tràm nguyên sinh đốn sậy về làm hàng rào, vợ đốn một nơi, chồng đốn một nơi. Đang đốn sậy bỗng bà vợ thấy cái đuôi rắn to tướng bằng bắp chân liền nhảy vào ôm chặt rồi kêu chồng: “Con trăn bự quá ông ơi, đến tiếp tôi bắt nó”. Nghe vợ kêu, ông chạy bọc đầu để chặn con trăn lại. Tới nơi ông thấy con rắn hổ mây khổng lồ ngóc đầu qua khỏi đọt sậy phùng mang chẩn bị tấn công khiến ông cắm đầu bỏ chạy, bà vợ cũng hoảng hồn tốc chạy theo. Nhờ không phân biệt được nên vợ ông Hoàng đã là người hạnh phúc nhất vì từng đụng được đến thân con rắn khổng lồ.