Có vô vàn những mối tình trong tiểu thuyết Kim Dung. Thủy chung như Dương Quá-Tiểu Long Nữ, mạnh mẽ như Trương Vô Kỵ-Triệu Mẫn, ích kỷ như Công Tôn Chỉ-Cù Thiên Xích, chia sẽ sóng gió son sắc trong đời như Quách Tĩnh-Hoàng Dung. Tuyệt vọng ngậm ngùi như Lý Mạc Sầu đối với Lục Triển Quyên hay Du Thản Chi đối với A Tử, hay mối tình đơn phương của Công Tôn Lục Ngạc dành cho Dương Quá. Hay tình yêu ôm hận xuống tuyền đài như Vương Triết-Lâm Triều Anh, hoặc cô độc đơn thân như Hoàng Dược Sư-Lâm Ngọc Anh. Và hãy còn những mối tình khác đáng thương và đáng trách khác trong các câu truyện dài ấy. Người ta có thể hy sinh thậm chí oán hận nhau để rồi người người đời này sang đời khác vẫn vô cùng yêu thương nhau như thế!
Trong chủ đề này tôi viết cho mối tình thủy chung của Dương Qúa-Tiểu Long Nữ. Mượn hai câu thơ trong Thần Điêu Hiệp Lữ để mở đầu cho đôi tình lữ này. "Hỏi thế gian tình là gì? mà đôi lứa thề nguyền sống chết có nhau..."
Từ sự tri ân, kính trọng, ngưỡng mộ rồi đi dần đến tình yêu với Tiểu Long Nữ bao giờ ngay cả Dương Quá cũng không biết. Mãi đến lúc ly biệt mới phát hiện ra qua tâm tình của Lục Vô Song. Ngày một ngày trôi qua nỗi nhớ nhung ngày càng lớn dần, lớn mãi thành Ám Nhiên Tiêu Hồn Chưởng. Nỗi sầu tương tư chia cắt bởi dòng chữ "16 năm sau tại đây gặp lại, phu thê tình thâm, đừng bội ước. Tiểu Long Nữ gửi Dương lang ngàn lời trân trọng, mong ngày gặp lại"
Bạn có thấy đau lòng không khi người ta mà yêu thương lại không thể đi cùng ta hết đoạn đường mà ta sẽ đi qua. Có nỗi đau nào lớn hơn nổi đau chẳng còn được nhìn thấy người mà ta yêu dấu một lần nữa trong đời. Sẽ chẳng phải là ta nữa khi không còn nàng sóng đôi! Với Dương Quá đó là mất tất cả, mọi thứ đều trở thành hư vô khi cuộc sống không mang về Tiểu Long Nữ. Tôi đã thầm cám ơn Kim Dung khi ông để nàng Long Nữ tái sinh. Đoạn kết bao giờ cũng có hậu trong tiểu thuyết của ông làm tôi hài lòng. Không như Cổ Long ông để Lý Tầm Hoan ôm mối hận tình chôn dấu tận tâm cang rồi uất ức mang xuống cửu tuyền!
Sự tái hợp của Dương Long mang lại sự ấm áp cho độc giả. Tôi như giải được mối tơ rối trong lòng. Thiết tha gì nữa khi đã đã có nàng trong vòng tay. Danh xưng trong ngũ tuyệt chẳng là gì so với 16 năm đợi chờ. Tôi là Dương Quá thì sẽ cùng nàng phiêu bạt khắp nơi. Vì giờ đây "..thiên hạ là của ai kia chứ?... Dương Quá này ngông cuồng đâu chỉ ngày hôm nay...".
