Vào triều Đại Tống, cách kinh đô Hạ Lương vài dặm, có vợ chồng lão Tân Thiện, thôn An Lạc, năm bốn mươi tuổi sanh đặng một gái nhỏ đặt tên Tân Diên Cầm.
Diên Cầm vốn thông minh. Năm bảy tuổi đã biết đọc sách làm thơ, năm mười tuổi biết cả các môn cầm kỳ thi họa. Ngoài ra, các việc nữ công như thêu thùa, vá may đều khéo léo.
Vì được một cô gái công dung ngôn hạnh vẹn toàn, nên Tân Thiện ước chọn được một rể tài hoa lương đống, hòng nuôi dưỡng mình lúc tuổi già.
Nhưng chưa có bậc anh tài nào rắp ranh bắn sẻ, thì một sáng kia, giặc Kim ồ ạc kéo đến chiếm thành Hạ lương, vua Nhị Đế phải dời đô, bá tánh đua nhau chạy trốn.
Gia đình lão Tân Thiện, sau một cuộc ruồng bố của giặc, cha con, chồng vợ đều lạc nhau.
Riêng về nàng Diêm Cầm, vì thương mến cha mẹ, nên lúc bị lạc khóc lóc không nguôi. Nàng chạy theo lớp sóng người tị nạn để tìm gặp mẹ cha. Nhưng trong hỗn loạn không thể nào tìm được.
Qua hai ngày trong đói khát, buồn bã, bỗng nàng gặp được lão Bốc Kiêu là người hàng xóm. Còn gì mừng rỡ hơn trong lúc tứ cố vô thân, lại gặp được người quen, Diên Cầm liền chạy đến gọi :
— Bác Bốc ! Bác có gặp cha mẹ cháu không ?
Bốc Kiêu vốn là tay gian ác, xảo trá trên đời. Nhìn thấy cô gái dung nhan diễm lệ kia, thoạt nảy ra một à nghĩ bất lương, thầm bảo :
— Tản cư chạy giặc, tiền bạc đã hết, lương khô sắp cạn. May gặp con bé này, âu là ta bắt nó theo ! Biết đâu “nuôi gà chẳng đẻ được trứng vàng” ?
Lão liền thân mật bảo Diên Cầm :
— çi chao ! Cháu Diên Cầm đây sao ? Bác vừa gặp cha mẹ cháu lúc sáng nay, cha mẹ cháu có nhờ bác nếu gặp cháu thì dẫn theo, đến Kiến Khương sẽ gặp.
Diên Cầm tuy còn trẻ, song đã có trí khôn, biết Bốc Kiêu là người xảo trá, nhưng trước tình thế cô đơn đành phải nhắm mắt đưa chân, nương nhờ Bốc Kiêu chứ còn biết làm sao hơn.
Bốc Kiêu dẫn Diên Cầm thẳng đường đến phủ Kiến Khương. Nhưng đi được nửa đường, Bốc Kiêu được tin vua Khương Vương vừa lên ngôi, đóng đô ở Lâm An, nên Bốc Kiêu lại dắt Diên Cầm rẽ về hướng ấy.
Đường sá quân giặc chiếm đóng nhiều chỗ, Bốc Kiêu phải bắt Diên Cầm len lỏi tránh vào làng mạc lần mò đến Kinh đô.
Khi đến nơi thì lưng túi đã cạn, lương thực không còn, Bốc Kiêu thầm tính chuyện bán nàng Diên Cầm để lấy tiền sinh sống.
Đã định à như vậy, nên Bốc Kiêu thuê một căn nhà nhỏ nơi xóm nghèo, rồi dặn Diên Cầm :
— Cháu ở đây coi nhà để bác đi tìm thử đó đây, may có gặp người bà con nào chăng.
Diên Cầm vâng lời, ở nhà một mình. Trong lúc đó Bốc Kiêu lểnh mểnh ra phố, hỏi thăm đến các thanh lâu, và được nghe đồn nơi bến Yên Lạc có mụ Vương Bà danh tiếng nhất ở đế đô, kết nạp rát nhiều “mầm trinh giống tốt”.
Bốc Kiêu liền tìm đến tỏ bày à kiến, và dắt mụ Vương Bà đến nhà trọ, lén xem nhan sắc Diên Cầm.
Trông thấy Diên Cầm là một đóa hoa xuất sắc, Vương Bà không ngần ngại trả cho Bốc Kiêu một giá rất cao là năm chục lạng vàng.
Được một số vàng lớn, Bốc Kiêu hớn hở tiễn Vương Bà trở về lầu xanh. Hôm sau lão tìm cách nói dối với Diên Cầm :
— Trong lúc chạy hối hả, bác mang theo quá ít tiền, nay ăn tiêu đã hết, bác cần phải đi tìm người quen vay mượn sống đỡ qua ngày. Vậy từ nay cháu đến ở tạm với người em gái của bác ở đầu phố, đợi bác về sẽ liệu.
Diên Cầm đâu ngờ dụng tâm của Bốc Kiêu, riu ríu tuân theo, nối gót Bốc Kiêu đến thanh lâu, yết kiến mụ Vương.
Mụ Vương đón tiếp Diên Cầm và Bốc Kiêu rất nồng hậu, xem như người thân trong gia đình. Bốc Kiêu lưu lại hai hôm, và dặn Diên Cầm :
— Cháu ở đây phải tuân theo lời dì Vương. Bác sẽ đi tìm cha mẹ cháu. Nếu gặp, bác trở về đây tức khắc.
Diên Cầm tuân lời. Bốc Kiêu nhận đủ số vàng lánh mặt.
Thế là Diên Cầm phải nương náu nơi lầu xanh, không biết ai làm thân, ngày ngày chỉ trò chuyện với Vương bà.
Mụ Vương là kẻ sành đời, dụng tâm nuôi Diên Cầm, để chờ ngày bán hoa thu lợi, nên một mực chiều chuộng Diên Cầm, nay bánh ngọt, mai trà thơm, không thiếu những món ngon thức lạ.
Diên Cầm tuổi còn nhỏ, chưa hiểu việc đời, thấy mụ Vương tử tế với mình ngở bà ta thương yêu nên cũng đem lòng mến.
Qua một thời gian, Diên Cầm thấy Bốc Kiêu đi biền biệt không về, phần nhớ cha mẹ, ăn ngủ không được, nàng thỏ thẻ hỏi mụ Vương :
— Thưa dì, chẳng hay bác Bốc đi đâu mà mãi không trở lại. Cháu ở đây lâu ngày e làm phiền đến dì nhiều quá ?
Mụ Vương giã cách ngạc nhiên nói :
— Con không phải là con gái của người họ Bốc đấy sao ?
Diên Cầm đem tình thật, kể rõ hoàn cảnh mình bị tản cư xa cha mẹ, gặp Bốc Kiêu là người hàng xóm.
Mụ Vương lúc ấy mới hay sự tình, mắng thầm :
— Thế là gã họ Bốc đã đem con người khác bán đứng cho ta, lấy một số vàng lớn như vậy.
Tuy có lầm họ Bốc, nhưng được Diên Cầm cũng chẳng thua lỗ vào đâu, mụ Vương nói với Diên Cầm :
— Cháu ạ ! Người họ Bốc bảo cháu là con gái của lão, lão đã đem bán cho ta năm chục lạng vàng. Thế thì từ nay con là con của ta, đừng trông mong gì đến ai nữa.
Diên Cầm nghe nói khóc rống lên, bỏ ăn bỏ ngủ mấy ngày.
Mụ Vương phải nhọc lòng tìm lời dỗ dành :
— Con chớ buồn ! Ta không hiềm gì con gái, nhưng thấy con thực thà dễ mến, nên ta đem lòng thương, muốn mua về làm con để phụng dưỡng ta lúc tuổi già. Từ nay con gọi ta bằng má, và cứ ăn ở cho phải đạo làm con. Con ở với ta cũng như ở với cha mẹ con vậy.
Ban đầu, Diên Cầm buồn bực, nhưng sau đó thấy mụ Vương an ủi mãi và sắm đủ thứ quần áo sang trọng cùng các món ngon vật lạ đem đến cho nàng, nên nàng cũng vị tình mà nguôi ngoai.
Từ đấy, mụ Vương cho một nàng kỵ nữ thường ngày lui tới trò chuyện và dạy cho Diên Cầm các môn đờn ca vũ nhạc.
Mụ Vương lại cải tên Diên Cầm ra tên Ngọc Mỹ cho đẹp hơn.
Nhà mụ Vương là nơi lầu xanh rất sang trọng, phòng the rất nhiều, thường ngày các vương tôn công tử ngựa xe lui tới nườm nượp, cảnh sốnng hỗn loạn ngày cũng như đêm,
nhưng mụ Vương đã khéo léo để Ngọc Mỹ sống biệt một gian phòng, không cho tiếp xúc với ai. Vả lại, Ngọc Mỹ lúc đó còn trẻ, chưa biết thế nào là bướm ong, nên không để à.
Suốt một năm, nàng chỉ chuyên chú về đờn ca hát xướng, lúc buồn lấy thơ phú làm vui. Năm nàng lên mười lăm tuổi, sắc đẹp bắt đầu chúm nở, thân hình cân đối nở nang, má phấn môi son, mày thu mắt sáng, trông chẳng khác đóa phù dung trong buổi đầu xuân.
Bóng hồng thấp thoáng ở lầu xanh, mà mành thưa không để lọt gió đông, các công tử đều ra vào háo hức bẻ hoa nước trước. Nhưng mụ Vương đã tốn một số vàng mua nàng lại có công nuôi nấng suốt năm trời, dễ gì để ai phá phách. Bà âm thầm treo một giá rất cao. Ai có đủ ba trăm lượng bạc mới mong mở cửa động đào, vào vườn hoa mới.
Giá ngọc càng cao thì phẩm cách càng quà, tiếng đồn dội cả đế đô. Ngọc Mỹ trở thành một đóa hoa khôi bậc nhất trong chốn phồn hoa muôn mặt.
Các vương tôn công tử trẻ tuổi phần nhiều là những người còn lệ thuộc cha mẹ, sống bám trong gia đình làm sao có đủ số bạc lớn lao ấy, nên mặc dù ao ước cũng đành chịu lấy mắt mà nhìn, chẳng ai dám vung tay bẻ khóa.
Bấy giờ vào tiết Trung thu, đêm trăng tỏ rạng, có người viên ngoại họ Kim, ở xa nghe tiếng tìm đến.
Sau khi đã nhìn rõ nét hoa, mặc dầu tuổi cao tác lớn, viên ngoại cũng không khỏi mê mẩn cả người. Tiền này giá ấy không đắt, lão phú hào nhất xứ liền mở gói lấy đủ ba trăm lạng bạc trao cho mụ Vương và xin được vào việc.
Cửa hàng đã đến lúc khai trương, mụ Vương còn tiếc gì mà không thu lợi.
Ngặt vì Ngọc Mỹ là đóa hoa xuân, chưa một lần gần gũi bướm ong, nay phải tiếp một lão già thì thật là khó.
Tuy nhiên, vàng bạc là tất cả, dẫu khó khăn đến đâu người ta cũng phải tìm cách làm cho đượ. Mụ Vương liền nghĩ ra một kế, bày cho viên ngoại theo đó mà làm.
Thế là ngay đêm ấy, viên ngoại sắm sửa một chiếc thuyền, đem đủ các thức ăn uống, treo đèn kết hoa rực muôn vẻ đẹp.
Mụ Vương vào nói với Ngọc Mỹ :
— Có người cậu ở quê lai kinh dự lễ Trung thu, đêm nay có cuộc du thuyền, con muốn đi chơi giải khuây thì xuống thuyền, dạo một chút rồi về.
Ngọc Mỹ tánh trẻ ham vui, bằng lòng ngay. Thế là nàng xuống thuyền, được viên ngoại họ Kim đón tiếp rất hậu. Thuyền chèo khắp mặt hồ, để viên ngoại uống trà, nhìn trăng ngắm người đẹp.
Sau khi nhìn ngắm đã thỏa mãn đóa hoa trinh bạch kia, viên ngoại không cầm được lòng dục, liền theo kế hoạch mụ Vương đã vạch sẵn.
Lão rót một chung trà hương có bỏ thuốc mê, đưa mời Ngọc Mỹ uống. Ngọc Mỹ uống xong chung trà tháy tâm thần rối loạn ngất xỉu trên khoang thuyền, không còn biết gì nữa.
Viên ngoại giả cách kinh hãi, bảo là nàng bị gió độc, sai bọn tùy nhân vực nàng lên bờ, khiêng về thanh lâu.
Đến nơi mụ Vương đã chực sẵn, và đã dọn sẵn một căn phòng tươm tất để tiếp đón viên ngoại họ Kim.
Mụ cho người đưa Ngọc Mỹ lên phòng, tự tay đấm bóp khắp người nàng, đợi cho nàng thật thấm thuốc mê rồi mới gọi viên ngoại lên.
Lão viên ngoại lọt được động đào còn biết đâu đến đất trời cao rộng. Gió mưa tầm tã đêm trường, đóa hoa xuân tan tác.
Khi nàng Ngọc Mỹ tỉnh lại thì mưa tạnh gió tan, người nàng bải hoải. Lão viên ngoại vẫn còn say ngủ bên nàng.
Biết mình đã mắc mưu, tấm thân đã nhơ nhuốc, Ngọc Mỹ nhỏm dậy, nhào xuống đất ôm mặt khóc.
Mụ Vương chạy đến tìm cách dỗ dành, trong lúc đó lão viên ngoại đắc à, hớn hở ra khỏi thanh lâu trở về trang viện.
Ngọc Mỹ khóc sướt mướt mấy ngày không ăn uống, nghĩ mình cũng biết đọc sách thánh hiền, gương trung trinh tiết nghĩa đã từng xem đến, mà tấm thân giữ không trọn thì còn sống trên đời làm chi. Nàng có à tự tử chết đi cho xong.
Mụ Vương biết được à định của nàng, sợ hãi thầm nghĩ :
— Bao nhiêu vốn liến bỏ ra cốt để sau này thu lợi, nếu nó chết đi thì còn mong gì làm giàu.
Nghĩ mình khó bề khuyên giải, mụ Vương tính cậy mụ Lưu, người bạn láng giềng đến lựa lời giúp sức. Mụ Lưu vốn là kẻ miệng lưỡi đa đoan, một tay quyền biến, nên nghe mụ Vương triệu đến đã hiểu ngay.
Tuy nhiên, là một kẻ sống vì tiền, đâu có chịu làm mà không thủ lợi. Vì vậy, khi mới giáp mặt mụ Vương, mụ Lưu đã nói ngay :
— Hẳn có điều rắc rối nên phải nhờ đến miệng lưỡi Tô Tần sao ?
Mụ Vương buồn bã đáp :
— Cũng vì con bé ấy “trở máng” nên tôi phải nhờ đến chị. Xin chị vì tôi khéo dùng lời giúp đỡ.
Mụ Lưu nói :
— Việc gì tôi đã nói đến ắt phải xong. Nhưng công cán phải nghĩ cho sòng phẳng.
Mụ Vương cười ha hả nói :
— Chị lo gì việc ấy ! Có khi nào tôi khá mà tôi lại không nghĩ đến chị.
Vừa nói, mụ Vương vừa mở tủ lấy năm lạng bạc trao ra. Mụ Lưu bỏ tiền vào túi, vừa bước lên thang lầu vừa nói :
— Cành hoa quốc sắc thiên hương ấy nếu dùng được có thể lập thêm năm bảy kỹ viện. Số tiền công của tôi có là bao ! Phải thế không chị Vương ?
Mụ Vương cười xòa không đáp. Mụ Lưu bước lên cầu thang, thấy nơi góc trái có một căn phòng đẹp, màn treo cánh phượng, trướng rủ màu hồng, biết đó là biệt phòng của Ngọc Mỹ.
Mụ rón rén bước vào. Lúc đó Ngọc Mỹ tóc mây buông xỏa, rối bời. Quần áo hoen ố vì nước mắt, nàng đang gục đầu xuống tấm đệm nhung khóc nỉ non.
Mụ Lưu cười lớn, nói :
— Cháu ! Có việc gì buồn bã khóc than như vậy ? Hãy vui lên, nói chuyện với dì.
Đang lúc đau đớn, tâm tình chẳng biết tỏ cùng ai, thấy mụ Lưu là người hàng xóm, Ngọc Mỹ sụt sùi nói :
— Dì ạ ! Thân con còn có ra gì ! Con nghĩ tủi phận mà buồn, không còn muốn sống !
Mụ Lưu bước đến ngồi bên Ngọc Mỹ, vuốt ve làn tóc rối, lấy khăn lau nước mắt cho nàng và nói :
— Cháu đừng nói dại ! Hễ ở núi sống nhờ cây rừng, ở sông sống nhờ lộc nước. Làm gái thì sống nhờ cái duyên lúc tuổi còn xanh. Vả lại chị Vương nuôi cháu hai năm trời, công lao cực nhọc, chẳng lẽ cháu không đền.
Ngọc Mỹ nghe mụ Lưu nói thế, bất bình đáp :
— Sao dì nghĩ như vậy ! Cháu có thể vì người ân mà nuôi nấng phụng dưỡng để trả nghĩa, còn như việc đem thân tiếp khách thì thật ê chề, đau đớn. Cháu không thể nào chịu như vậy.
Mụ Lưu mỉm cười, nói xa xôi :
— Cháu chưa hiểu, mảnh đất mới khai phá lần đầu thì có hơi cực nhọc thật, nhưng sau đó cày cấy bao nhiêu thì đất xớp bấy nhiêu, hoa lợi thu vào nườm nượp. Cháu tiếc mảnh đất
mà không để cày cấy khai thác, lấy đó mà làm vốn liếng nuôi thân, sống một cuộc đời sung sướng.
Ngọc Mỹ hét lên :
— Thôi thôi, dì chớ nói như thế nữa, cháu chẳng muốn nghe đâu. Cháu chỉ muốn nghe dì bày cho một chuyện làm ăn lương thiện mà thôi.
Mụ Lưu vừa cười, vừa nói :
— Làm ăn trong đời không có gì là lương thiện đâu cháu ạ ! Kẻ mong làm giàu thì bất nhân thất đức, cướp của người mới làm giàu. Kẻ muốn cao sang địa vị tất phải nịnh hót, làm đủ điều hèn hạ. Kẻ muốn sống cho thanh nhàn an phận tất phải có một nghề nghiệp của ông bà để lại. Chỉ trừ đi ở đợ, làm thuê cho kẻ khác mới mong gọi là lương thiện. Nhưng trong đời này đi ở đợ làm thuê cũng khó tránh khỏi bị người ta hành hạ, cực nhọc.
Ngọc Mỹ nói :
— Thà con bị hành hạ cực nhọc còn hơn để tấm thân ô nhục.
Mụ Lưu nói :
— Đó là dì nói với hạng người xấu xa, cục mịch ! Còn như cháu có sắc đẹp ngàn vàng, dẫu đi làm thuê ở mướn, đời cũng không để cho cháu được yên thân giữ lấy trinh khiết. Cái quà của người con gái là ở chỗ trinh khiết, nay cháu đã mất trinh rồi, thì còn giữ tấm thân làm chi. Theo dì thì cháu nên dùng nó lấy của thiên hạ, sống một cuộc đời sung sướng là hơn. Đời này không có cái gì gọi là thanh bạch hết !
Ngọc Mỹ hét lên :
— Không, không ! Cháu nhất định không làm như vậy.
Mụ Lưu nói :
— Hoàn cảnh cháu hiện nay cá chậu chim lồng, dù cháu có muốn theo à cháu cũng không được. Đây này, dì nói thật cho con biết, chị Vương đã bỏ ngàn vàng mua cháu về đây, thì quyền sống chết của cháu là do ở chị Vương định đoạt, trừ khi cháu đủ số tiền chuộc thân cháu lại. Nếu cháu không có số tiền, mà trái à chị Vương, chị ấy sẽ hành hạ, đánh đập, làm khổ thân cháu, mà kết cuộc, tấm thân liễu yếu đào tơ của cháu liệu có chống lại được sức mạnh đang đè nặng ngoài xã hội không.
Ngọc Mỹ nghe nói khóc òa :
— Cháu còn thơ bé, biết làm gì có số tiền để chuộc lấy thân, thoát khỏi cảnh này. çi ! Độc ác thay lão Bốc Kiêu, lão nỡ đem bán cháu để khổ thân cháu thế này ?
Mụ Lưu được lời thỏ thẻ :
— Này cháu ! Cháu nên nghe lời dì, sau này dì sẽ giúp cho cháu giải thoát. Hiện nay trinh tiết của cháu không còn, thôi thì cũng liều tiếp khách đi cho xong, để vui nhà vui cửa, một là trả ân cho chị Vương có công nuôi dưỡng săn sóc cháu suốt hai năm trời, hai là trong thời gian tiếp khách, cháu dành dụm tiền bạc, lúc nào đủ số, dì sẽ giúp cho cháu chuộc lấy thân. Vả lại trong khách làng chơi biết đâu chẳng có người vì nghĩa ra tay Mạnh Thường Quân giúp cháu.
Ngọc Mỹ như nghe lọt vào tai, lau nước mắt, nhìn mụ Lưu nói :
— Trăm việc sau này nhờ dì ! Cháu tiếp khách là để kiếm tiền chuộc lấy thân, để đi tìm cha mẹ cháu mà thôi.
Mụ Lưu mừng rỡ, hứa :
— Được rồi, cháu cứ an tâm, sau này đã có dì liệu định. Cháu mà có đủ số bạc thì dì chỉ nói một lời chị Vương sẽ cho cháu tự do ngay.
Thế là cuộc “du thuyết” của mụ Lưu đã có kết quả. Mụ Vương vui mừng quá sức, tiễn chân mụ Lưu về nhà với lời cảm tạ nồng hậu.
Từ đó Ngọc Mỹ ra mặt tiếp khách rất vui vẻ.
Các vương tôn công tử xa gần nghe nức tiếng đồn, ngựa xe đến thanh lâu rộn rịp. Mụ Vương mỗi ngày thâu vào một trăm lượng bạc, và hoan hỉ cho Ngọc Mỹ mười lượng.
Nét hoa lại không vì ong bướm gần gũi mà lạt phai, trái lại Ngọc Mỹ càng ngày sắc đẹp càng lộng lẫy, nức tiếng là đệ nhất hoa khôi ở kinh thành.
Cách ba năm về trước, lúc ly hoạn có một người họ Tần tên Lương, góa vợ sớm, chỉ sanh được một trai là Tần Trọng.
Lúc Tần Trọng lên mười ba tuổi, vì hoàn cảnh túng thiếu nên Tần lão đem bán Trọng cho một hiệu buôn dầu ở Thạnh Hóa, thuộc kinh đô Lâm An.
Chủ hiệu buôn này là Châu lão, tánh tình hiền đức, lúc nào cũng vui vẻ đối với mọi người, hiềm vì Châu lão góa vợ, không con, nên mua Tần Trọng làm con nuôi, để sau này nối giõi và phụng thờ hương khói.
Do đó, Tần Trọng được đổi ra là Châu Trọng, vẫn sống với Tần lão một niềm hiếu thuận. Năm Châu Trọng mười lăm tuổi thì Châu lão bị bạo bệnh, nên tê liệt ít hay dòm ngó được chuyện nhà, bèn giao cho Tần Trọng quán xuyến mọi việc, kim cả việc quản thủ tiền nong.
Thấy Châu Trọng hiếu đạo, tuổi đã lớn khôn, Châu lão muốn kiếm cho chàng một người vợ, bèn cưới cô gái làm công ở kế cận cho chàng.
Cô bé này tên Lan Hoa, cũng có chút ít nhan sắc, song vì nàng lớn hơn Châu Trọng đến năm tuổi, nên tình ái vì thế mà chênh lệch, thiếu mặn nồng.
Lan Hoa đang trong lứa tuổi thanh xuân, không chịu nổi sự thờ ơ của Châu Trọng, nên lén tư dâm với Na Quyền, người làm công trong tiệm.
Tuy là tình ái vụng trộm, nhưng hai bên khắn khít nhau, yêu thương rất mực, và Lan Hoa càng ngày càng phai lạt đối với Châu Trọng, chồng nàng.
Bởi vậy, thấy Châu Trọng thực thà ít nói, Lan Hoa tỏ ra cử chỉ ghét chàng ra mặt, và mỗi khi Châu Trọng vắng nhà, Lan Hoa đặt điều nói xấu Châu Trọng với Châu lão.
Châu lão đang bệnh hoạn, tánh hay cau có bực dọc, lại bị Lan Hoa đâm thọc, lời ra tiếng vào, nên mỗi ngày mỗi ghét Châu Trọng. Cho đến một hôm, Châu lão không chịu nỗi nữa, quát mắng Châu Trọng và đuổi Châu Trọng ra khỏi nhà.
Châu Trọng chỉ biết buồn tủi phận mình chứ không hề dám cãi lại Châu lão một lời nào. Chàng vào lạy Châu lão và góm góp ít quần áo để ra đi. Châu lão cho Châu Trọng năm lạng bạc, và hối người nhà đẩy chàng ra khỏi cửa.
Châu Trọng bỏ nhà ra đi, lang thang trên con đường vô định... Chàng đi mãi, không định hướng, không biết về đâu. Hai ngày trôi qua, Châu Trọng ngủ nơi gầm cầu, xó miễu, mua một mảnh bánh vụn để ăn lót lòng cho đỡ đói mà thôi. Chàng nhớ đến cha già, muốn trở về quê nơi Hạ Lương để tìm, nhưng từ đây đến đó đường còn xa, có chút ít tiền để nuôi thân, nếu đem làm lộ phí hết thì còn đâu sinh sống.
Từ nhỏ đến giờ, chàng chỉ biết có một nghề buôn bán dầu mà thôi, không biết làm thuê làm mướn cho ai cả. Bởi vậy muốn nuôi sống qua ngày, chàng chỉ có cách là bán dầu. Chàng đến thuê một căn nhà lá nhỏ ở đầu cầu Lâm An, rồi bỏ ra một ít tiền mua đôi thùng và gióng gánh. Còn lại bao nhiêu tiền, chàng làm vốn, đến các tiệm dầu mua đi bán dạo.
Chàng quảy gánh, lằm lũi trong nắng sớm mưa chiều, mặt mày nám sạn, các người quen ai trông thấy, nếu tỏ vẻ khinh bỉ chàng cũng mặc kệ không thèm để à đến.
Chàng lại nhớ đến cha già, nhớ đến quê hương, chỗ chôn nhao cắt rốn, nên chàng thầm bảo :
— Bây giờ mình đã ra khỏi nhà Châu lão, tức là đã trở lại họ Tần, vậy ta phải nhớ lấy dòng họ và quê hương.
Chàng mua sơn viết trên hai thùng dầu của chàng, một thùng chữ “Tần” là họ, một thùng chữ “Hạ Lương” là quê quán.
Thắm thoát đã hai tháng trôi qua, nhờ lòng chân thật và tánh cần cù nhẫn nhục, Tần Trọng bán rong khắp làng mạc, số lời cũng đủ sống qua ngày. Hôm nọ, vào tiết hạ ngươn (rằm tháng mười), ở chùa Thiệu Trị có mở cuộc chay đàn rất lớn để bố thí cho kẻ nghèo gạo thóc, muối mắm.
Tân Trọng hay được, đoán chắc nơi chùa làm chay ắt tiêu thụ nhiều dầu, nên trước đó ba hôm, chàng đã lần đến chùa để chịu mối bán. Chàng được lão Thủ tự hứa mua giúp cho chàng mỗi kỳ rằm và mồng một nữa, ngoài những cuộc lễ lớn ; vì vậy, chàng gặp được mối khá, vui mừng không kể xiết.
Đến ngày rằm, chàng còn mang thêm dầu đến, để ở cổng chùa, để khách thập phương đi lễ chùa mua tặng cúng Phật. Vì có sáng kiến như vậy, nên dầu chàng hôm ấy bán rất đắt.
Lúc đó đã quá trưa, hai thùng dầu đã cạn, Tần Trọng toan thu xếp góng giánh trở về, chợt một đoàn người sang trọng, kiệu hoa tấp nập, từ từ rẽ đám đông tiền gần đến cổng.
Thấy quá rộn rịp, Tần Trọng để gánh dầu nép vào góc tường rồi đứng xem. Đoàn người xuống kiệu. Đi trước là hai bà lão trạc tuổi tứ tuần, mặt đầy phấn son. Đằng sau là một số ca nhi, theo sau một thiếu nữ vóc ngọc da ngà, môi son mắt phụng, tuổi mới trăng tròn, xiêm y lộng lẫy chẳng khác một nàng tiên.
Gót sen lửng thửng, vạch đám đông vào trước cửa điện.
Tần Trọng thấy sắc đẹp của thiếu nữ ngây ngất cả lòng. Chàng há mồm đứng nhìn theo không chớp mắt. Cho đến lúc thiếu nữ đã khuất bóng trong cửa tam quan, mà chàng vẫn không nhúc nhích.
Nàng đó là ai, chàng làm sao biết được ! Chàng chỉ thấy cái sắc đẹp lộng lẫy của giai nhân tuyệt thế mà thất thần thế thôi. Chàng chưa trở về vội, đợi đoàn người lễ bái ra về xem lại một lượt nữa cho thỏa thích.
Chẳng bao lâu, nàng tiên ấy lễ Phật xong, trở ra cổng.
Tần Trọng lại một lần nữa, ngơ ngác như thả tâm hồn lên cành quế cung trăng.
Thiếu nữ đi qua trước chùa thấy hai thùng dầu của chàng có viết hai chữ “Tần” và “Hạ Lương”, liền cất tiếng hỏi bà lão đi trước :
— Má ơi ! Tại sao người kia lại viết trên hai thùng dầu những chữ ấy để làm gì.
Bà lão nhìn Tần Trọng, rồi đáp lời thiếu nữ :
— Má cũng chẳng rõ ! Để má hỏi người bán dầu xem.
Bà lão bước đến chỗ Tần Trọng :
— Này chú bán dầu ! Dầu còn hết đem lại nhà tôi mua dùm cho ? Trên đôi thùng, chú viết chữ “Tần” và “Hạ Lương” có nghĩa gì thế ?
Tần Trọng có dịp để trò chuyện, và muốn biết nhà người đẹp, nên vội vã đáp :
— Dầu tôi đã bán hết, nếu bà cần thì tôi sẽ đem đến tận nhà. Còn chữ “Tần” là họ và “Hạ Lương” là quê quán của tôi.
Thiếu nữ ấy chính là nàng Ngọc Mỹ, còn bà lão kia là mụ Vương.
Ngọc Mỹ thấy Tần Trọng quê ở Hạ Lương, nhưng không quen thuộc nên bỏ qua, không hỏi đến. Mụ Vương trước khi bước lên kiệu còn ngoái cổ lại dặn :
— Nhà tôi phía Tây Hồ, tại viện thanh lâu đấy nhé.
Kiệu hoa bắt đầu chuyển động, bóng người đẹp đã khuất sau rèm mà đôi mắt Tần Trọng vẫn chẳng rời. Chàng nhìn theo cho đến lúc kiệu hoa khuất bóng, chàng mới thở dài, lững thững gánh hai thùng dầu nối gót bước theo xa xa.
Kiệu hoa đến bờ Tây Hồ thì vào viện thanh lâu, Tần Trọng như bị mất một vật gì, ngơ ngáo một lúc rồi ghét vào một quán rượu, uống vài chén cho ấm, đồng thời dọ hỏi tin tức thiếu nữ kia.
Người chủ quán cho chàng biết :
— Nàng đó tên Ngọc Mỹ gái lầu xanh, nổi tiếng là hoa khôi của Đế kinh, chỉ có hạng con vua cháu chúa hoặc phú hộ sang giàu mới dám đến đó. Vì sau một đêm chăn gối với nàng, kẻ sai hoa phải mất mười lượng bạc ròng, đó là chưa kể tiền chi phí về ăn uống, hoặc cho kẻ hầu người hạ.
Tần Trọng thở dài, nghĩ thầm :
— Ta là kẻ hèn mọn, buôn bán qua ngày nuôi miệng, lấy đâu ra tiền mà mơ ước được gần người ngọc. Giá được gần nàng một đêm dẫu chết cũng cam.
Suy nghĩ mong lung mãi trong đầu óc, và hình bóng mỹ nhân cứ lảng vảng trước mặt chàng, chàng cố xua đuổi hình bóng mỹ nhân, rồi tự an ủi :
— Thôi phận mình nghèo, không được may mắn gần nàng thì cứ thỉnh thoảng vài hôm ta đến thanh lâu bán dầu một lần, nhìn thấy người ngọc cũng được chứ biết sao.
Chiều hôm ấy chàng gánh dầu đến thanh lâu bán cho mụ Vương, mắt luôn luôn nhìn quanh quất, để à xem người ngọc có xuất hiện đâu chăng ? Nhưng thanh lâu rèm che cửa kín, rặc màu nhung gấm, bóng mỹ nhân đâu có thể lọt vào đôi mắt của anh chàng bán dầu hèn hạ đó.
Tuy vậy, chàng vẫn không nản lòng, đoán rằng mỹ nhân đi vắng, nên chàng lại quảy gánh ra đi, và hy vọng ở lần khác.
Sau đó, cứ cách vài ngày chàng lại gánh dầu đến thanh lâu, mà lần nào chàng cũng không thấy người ngọc, chàng chỉ tự an ủi lòng mình một câu cho khỏi thất vọng để rồi bữa khác lại mang hy vọng đến.
Đã hai tháng, lần nào dầu gánh đến mụ Vương cũng mua cho năm cân, số tiền lời rất khá, nhưng chàng không lấy thế làm hài lòng, vì không được thấy bóng dáng Ngọc Mỹ.
Chàng buồn quá, biết phận mình hèn hạ, cũng muốn bỏ à nghĩ thẩn thờ ấy, nhưng không sao được, hình bóng Ngọc Mỹ cứ len lỏi trong đầu óc chàng, tưởng như có thể phát đau lên được.
Thời gian sau đó, được chùa Thiệu Trị và thanh lâu mụ Vương mua dầu quá nhiều, và còn hứa tiếp tục mua mãi, nên Tần Trọng dư ăn dư để, dành dụm được một số tiền con.
Chàng sanh ra một à nghĩ :
— Nếu cứ đà mua bán như vầy thì lối chừng một năm ta nhịn ăn, nhịn tiêu sẽ để dành được một số bạc mười lượng, có thể chung gối với người đẹp một đêm.
Chao ôi ! Thật là táo bạo ! Một anh chàng bán dầu nghèo khổ, dám hy sinh một năm làm việc, nhịn cả ăn mặc để chung gối với người đẹp một đêm !
Tuy à nghĩ ngông cuồng, song lại là một nguồn hy vọng đẹp nhất gieo vào cuộc sống người nghèo khó.
Thế là từ đó, Tần Trọng không còn buồn bã nữa, hớn hở gánh dầu đi bán, thực hiện theo à nghĩ riêng, có đồng nào dư bỏ vào đấy, nhất định không dám tiêu pha. Quần áo bị rách, chàng chịu khó vá lại, không may cái mới. Đôi khi thèm rượu hoặc bánh kẹo, chàng nhủ thầm :
— Gần người đẹp một đêm còn thú vị hơn bánh, rượu nhiều !
Chàng ráng buôn bán và nhịn nhục suốt năm trời, mở đãy tiền đếm lại thì thấy để dành trên mười lạng bạc, đúng như dự tính của chàng.
Thế là mộng ước chàng đã thành, tuy chưa được gần người đẹp.
Bấy giờ vào đầu xuân, khí trời ấm áp, hoa cỏ tươi màu, lòng chàng cũng ấm áp và tươi đẹp chẳng khác mùa xuân.
Hôm ấy, chàng không gánh dầu đi bán nữa, mở đãy lấy mười lượng bạc trắng tinh gói thành một gói, lại đếm thêm hai lượng nữa để dành trả tiền ăn uống tại thanh lâu, còn thừa hơn một lượng, chàng cất vào túi lểnh mểnh ra phố lựa mua một bộ đồ thật đẹp, áo gấm, khăn sô, giày da cá lóc.
áo quần đã đủ, Tần Trọng trở về căn nhà lá nghèo nàn của chàng tắm rửa sạch sẽ, sửa soạn cho mày râu nhẵn nhụi, rồi mặc quần áo mới ngắm nghía suốt buổi mà chưa ra khỏi nhà.
Chàng quan niệm hôm nay đến gần người đẹp nhất tất phải đàng hoàng sạch sẽ mới được. Thật vậy, với quần áo bảnh bao, sửa soạn tươm tất, Tần Trọng nghiễm nhiên trở thành một vị công tử phong lưu, cách biệt với chàng bán dầu ngày qua một trời một vực.
Tuy vậy, Tần Trọng vẫn chưa hài lòng, vì chàng cứ tưởng mình còn có nhiều cái vụng về, không xứng với người đẹp, cho nên chàng ngần ngừ mãi, đến chiều mà chàng sửa soạn chưa xong, chưa ra khỏi nhà.
Tối hôm ấy chàng không ngủ được, và ngày hôm sau chàng lại dậy sớm để mặc áo chít khăn, sửa soạn hơn một buổi tròn nữa mới ra khỏi nhà.
Khi đến cửa thanh lâu, chàng hồi hộp quá, thẹn thùng muốn bỏ trốn. Nhưng chàng lại đánh bạo, cắn răng, bụng bảo dạ :
— Nếu ngượng ngùng thì làm sao gần được người đẹp !
Mụ Vương từ bên trong bước ra thấy Tần Trọng ăn mặc cao sang, cử chỉ đạo mạo, ngạc nhiên hỏi :
— Hôm nay chú sang đây hẳn có việc gì quan trọng ?
Tần Trọng chào mụ Vương, và đường đột nói :
— Thưa bà, cháu đến thăm bà với mục đích được hầu tiếp Ngọc Mỹ người đẹp một đêm.
Mụ Vương nghe rõ lời nói của Tần Trọng, nhưng cứ tưởng mình nghe lầm, vì có bao giờ gã bán dầu nghèo nàn như thế lại dám rớ tới cành hoa khôi, mà những kẻ phong lưu phú quà vẫn phải e dè với số tiền chi phí.
Mụ liền hỏi lại :
— Chú muốn gặp Ngọc Mỹ với mục đích gì ?
Tần Trọng đáp ngay :
— Thưa bà, cháu muốn được một đêm chung gối như khách làng chơi.
Mụ Vương khoác tay, nhìn Tần Trọng có à khuyên nhủ :
— Đừng, đừng ! Thanh lâu của mụ không thiếu gì gái trẻ, nếu chú muốn giải buồn thì mụ sẽ lựa cho một đứa vừa sạch sẽ, vừa ít tiền, còn Ngọc Mỹ là một hoa khôi đế đô, chú làm sao có số tiền to tác đủ chi phí ?
Tần Trọng nói :
— Thưa bà, cháu đã có à định, xin bà vui lòng cho phép cháu được gặp mặt nàng.
Vừa nói, Tần Trọng vừa móc túi lấy ra mười lượng bạc trắng tinh, trao cho mụ Vương. Mụ Vương thấy bạc tối mặt, vội vã mời Tần Trọng vào bên trong, hối bọn ca nhi đem trà nước đến, rồi mở tủ cất mười nén bạc kỹ lưỡng.
Sau khi Tân Trọng uống cạn chung trà thơm, mụ Vương ân cần nói :
— Cháu thật rủi ro ! Vì không biết trước có cháu đến, nên Ngọc Mỹ đã chịu lỡ với các vị vương tôn công tử. Ngày hôm nay Ngọc Mỹ phải tiếp con quan thượng thư, ngày mai nàng phải tiếp con quan Đô úy, vậy phiền cháu ráng đợi đến ngày mốt nàng mới có dịp.
Tần Trọng vui vẻ nói :
— Được, cháu xin chờ, miễn nàng Ngọc Mỹ dành cho cháu một bữa là tốt.
Dứt lời, chàng chào mụ Vương ra về.
Về đến túp lều tranh nhỏ, chàng cởi quần áo mới, thay quần áo rách vào, và gánh dầu đi bán như cũ, lòng mong chờ giờ khắc chóng qua để sớm được gần người ngọc.
Tuy chưa được gần Ngọc Mỹ, nhưng lòng chàng thấy vui sướng quá, lúc nào cũng hớn hở vui tươi.
Đến ngày hẹn, Tần Trọng lại mặc áo chít khăn tử tế, lểnh mểnh qua thanh lâu họ Vương. Mụ Vương tiếp chàng rất niềm nỡ rồi nói :
— Khổ quá, bác hẹn với cháu hôm nay Ngọc Mỹ sẽ tiếp cháu, nhưng khổ thay chiều hôm qua quan Đại phu trong triều lại cho người sang đây rước nàng vào dinh ca chúc trăng tròn. Rồi ngày mai thì con trai Du Thứ sử mời nàng uống rượu ngâm thơ. Vậy phiền cháu hẵn đợi đến ngày mốt mới được.
Tần Trọng vui vẻ nói :
— Được ! Cháu xin chờ nàng đến ngày ấy.
Thế rồi Tần Trọng lểnh mểnh ra về, lòng mang niềm hy vọng không nguôi. Cho đến ngày hẹn hôm sau, Tần Trọng đến thì mụ Vương lại nói :
— Chết nỗi, rủi cho cháu quá ! Hôm nay Ngọc Mỹ lại phải dạo thuyền với con trai quan huyện.
Tần Trọng hơi buồn, ngỡ là mụ Vương không muốn cho người đẹp tiếp mình, nên nói :
— Thưa bà, cháu chỉ sợ nàng Ngọc Mỹ chê cháu hèn hạ không tiếp. Còn việc chờ đợi đến bao lâu cháu cũng chẳng ngại.
Mụ Vương nói :
— Không phải thế ! Ngọc Mỹ đâu dám chê cháu, chỉ vì các vương tôn công tử có nhiều quyền uy, nếu làm phật lòng họ thì việc làm ăn của bác sanh điều rắc rối đó thôi.
Tần Trọng như hiểu ra, tươi cười nói :
— Nếu vậy cháu xin chờ đến khi nào Ngọc Mỹ rảnh rang cũng được.
Mụ Vương vồn vã bảo :
— Thôi, ngày mốt ! Ngày mốt cháu đến đây thế nào bác cũng dành cho cháu.
Tần Trọng ra về, bụng bảo dạ :
— Ta chờ nàng suốt một năm trời còn được huống hồ hai hôm nữa, vội gì ! Miễn nàng đừng khi dễ ta là hèn hạ không chịu tiếp thì thôi.
Cái mộng được gần người đẹp đã ấp ủ vào lòng Tần Trọng, làm cho chàng như say sưa trong men rượu hương tình, niềm ái ân như đã mặn nồng thắm thiết.
Hai hôm sau chàng lại đến.
Mụ Vương không từ chối nữa, chỉ nói :
— Sáng này Ngọc Mỹ phải sang dinh tể tướng hầu thơ, cháu ở đây chơi chờ đến chiều tối thế nào nàng cũng về.
Tần Trọng không từ chối, theo mụ Vương đi quanh co một lúc rồi lên đến một căn phòng màn treo trướng phủ thơm ngát mùi hương.
Đó là phòng riêng của Ngọc Mỹ ở.
Tần Trọng đưa mắt nhìn quanh, thấy giường trải đệm gấm, gối thêu hoa, chung quanh các món văn phòng tứ bửu đều bày ra đấy. Bên vách lại có mấy bức họa đồng quê tự tay nàng vẽ trông rất đẹp. Một phía có để một cây đàn tỳ bà, một cây đàn tranh.
Tần Trọng là kẻ quê mùa, từ nhỏ đến giờ chỉ lo buôn bán, có được học hành gì đâu. Nay thấy đồ đạc như vậy chàng ngơ ngác. Tuy nhiên, chàng cũng biết Ngọc Mỹ là gái trâm anh, gồm đủ các môn cầm kỳ thi họa.
Chàng ngồi thừ ra đó, không nói được lời nào, trong lúc mụ Vương kể chuyện huyên thiên, nào chuyện này, tích nọ.
Chàng thầm nghĩ :
— Với số bạc mười lượng mà được ngồi ở phòng này trò chuyện với người đẹp thì cũng đã thỏa mãn lắm rồi, cần gì phải chăn gối.
Chàng đang nghĩ vẩn vơ thì thị tỳ đã đem trà ngon, bánh ngọt đến bày ra bàn. Mụ Vương tự tay rót trà mời mọc Tần Trọng. Cho đến trưa, mụ Vương lại mời Tần Trọng xuống nhà dùng cơm. Én xong, chàng được thị tỳ đưa qua phòng, tắm rửa mát mẻ rồi lên lầu uống trà mà đợi.
Chiều hôm ấy, Tần Trọng cũng được mụ Vương mời ăn cơm, đối đãi rất trọng hậu. Cho đến lúc hoàng hôn rủ xuống, thanh lâu rực ánh đèn màu, mà cũng chẳng thấy mỹ nhân đâu.
Tần Trọng rất bực mình ! Không phải chàng bực dọc vì chờ đợi mỹ nhân, mà chàng bực dọc trước cảnh cơm dâng nước rót, kẻ hầu người hạ trước sau.
Xưa nay, Tần Trọng chỉ quen với cơm hẩm canh rau, ngủ ở xó miễu đầu đình, tự do thong thả đã quen. Tuy nhiên, trót chờ đợi suốt ngày không lẽ bỏ ra về, còn ngồi lại thì nóng ruột quá sức.
May thay, chẳng bao lâu trước cửa viện đèn đuốc rực trời, một chiếc kiệu hoa từ từ đỗ lại, có tiếng một tên phu kiệu nói với mụ Vương :
— Ngọc Mỹ vì hầu rượu quan Tể tướng bị quá chén nên bị say mèm.
Hai đứa nữ tỳ vội vén màn, đỡ Ngọc Mỹ ra khỏi kiệu.
Nàng Ngọc Mỹ mặt mày phờ phạc, đôi mắt nhắm nghiền xiêm y nhàu nát, không còn tỉnh táo nữa. Men rượu đã làm cho nàng mê man rồi !
Mụ Vương truyền thiếu nữ bế nàng lên phòng hương, đặt lên giường gấm, và nói với Tần Trọng :
— Ngọc Mỹ bị quá chén nên đang say, phiền cháu ngồi đây với nàng, đợi lúc nàng tỉnh lại sẽ cùng cháu tâm sự nhé.
Tần Trọng được trông thấy người đẹp mừng quá, gật đầu thưa :
— Thưa bà, không sao. Đã có cháu ở đây, xin bà cứ an tâm.
Mụ Vương cùng với bọn nữ tỳ xuống nhà dưới, chỉ để một mình Tần Trọng ở lại phòng.
Chàng ngồi nơi chiếc tràng kỷ, bên giường, mắt đăm đăm nhìn vào mặt mỹ nhân. Khuôn mặt đẹp nỏn nà, thiêm thiếp giấc nồng, thân hình mảnh mai kiều diễm, khiến cho Tần Trọng ngất ngây.
Suốt một năm trời, hình bóng ấy chôn trong mơ ảo của chàng, đến hôm nay chàng mới được chiêm ngưỡng. Chàng đang trầm ngâm mê mẩn thì Ngọc Mỹ cựa mình buông thỏng hai chân ra ngoài. Chàng thấy đôi hài thêu của nàng vẫn còn để nguyên chưa cổi, chàng vội bước tới, rón rén cổi hài, và nâng nhẹ bàn chân nàng đặt vào giường ngay ngắn.
Hơi thở của Ngọc Mỹ sặc mùi men rượu, tóc mây óng ả của nàng rũ xuống mặt, Tần Trọng lấy tay tém nhẹ mái tóc, và không dám có cử động nào mạnh, sợ nàng mất giấc ngủ.
Chàng trở lại ngồi trên tràng kỷ, vuốt lại nếp áo mới của chàng cho thẳng thắn, vì chàng sợ lúc Ngọc Mỹ tỉnh lại thấy quần áo chàng không ngay ngắn nàng sẽ không hài lòng. Qua một lúc lâu, Ngọc Mỹ lại cựa mình, đầu nghiêng ra khỏi chiếc gối thêu, nghẻo qua một bên, và hơi thở có vẻ mệt nhọc.
Tần Trọng thấy thế vội bước đến đỡ đầu nàng, đặt lên gối. Bỗng nàng oẹ mấy tiếng, rồi mửa xối vào mặt Tần Trọng, vọt vào ướt cả áo quần. Mùi chua nồng nặc không sao chịu nổi. Tuy vậy, Tần Trọng không thấy gớm ghiếc, mà chỉ lo cho người đẹp. Chàng rút khăn lau mặt Ngọc Mỹ sạch sẽ, đỡ nàng nằm ngay ngắn, rồi bước ra khỏi giường cổi áo để lau vết bẩn. Nào ngờ áo chàng dính đầy cả thức ăn lẫn rượu tanh chua không thể tả.
çi ! Chiếc áo mới của chàng đã hơn một tuần nay, được chàng gìn giữ cẩn thận để hội ngộ với người thương, ngờ đâu chưa được nàng chiêm ngưỡng mà đã hỏng mất rồi còn biết làm sao.
Chàng đành cuốn nó lại thành một cục, bỏ xuống đất để ngày mai trở về giặt giũ. Ngọc Mỹ mửa xong thấy khỏe người, đánh một giấc say sưa.
Tần Trọng ngồi ở ghế, đêm khuya bốn bề vắng lặng, chàng cũng buồn ngủ nhưng không dám, sợ Ngọc Mỹ có bề nào không ai săn sóc, cứ chốc chốc chàng lại bước đến bên giường thăm chừng.
Sau khi nhận thấy Ngọc Mỹ khỏe khoắn, ngủ ngon lành, chàng mới an tâm, bước lại tràng kỷ, đặt lưng xuống đấy. Cơn mệt mỏi đến với chàng, chẳng biết chàng ngủ thiếp đi lúc nào chẳng rõ.
Trời tang tảng sáng, Ngọc Mỹ tỉnh say, mở mắt nhìn thì thấy nơi phòng mình một anh chàng cổi trần trùng trục, đang nằm trên chiếc ghế dài.
Nàng lấy làm lạ, bấm trán suy nghĩ. Nhưng nàng chỉ nhớ cuộc hầu rượu với quan Tể tướng ngày hôm qua, còn việc gì đã xảy ra trong đêm nàng không hề nhớ. Nàng xỏ giày bước xuống giường, bỗng thấy một đống giẻ để dưới đất, nàng lấy chânh banh ra xem thử thì thấy đó là một chiếc áo, dính đầy chất mà nàng đã mửa đêm vừa rồi.
Như chợt hiểu nàng lẩm bẩm :
— Người này là ai ? Chắc đêm vừa rồi ta đã say, và mửa vào áo hắn.
Có tiếng động, Tần Trọng giật mình tỉnh dậy, thấy Ngọc Mỹ đứng trước mặt mình. Chàng rối rít hỏi :
— Qùa nương, quà nương đã khỏe rồi chứ ? Khổ quá, quà nương uống rượu nhiều quá đến nỗi say mèm, suốt đêm nay tôi chỉ sợ quà nương có bề nào nên thỉnh thoảng đến thăm chừng mãi.
Ngọc Mỹ hỏi :
— Tại sao anh lại đến đây để săn sóc tôi ?
Tần Trọng kể lại chuyện chàng dành dụm suốt một năm trời để có đủ số tiền đến gần nàng, và chàng đã chờ đợi nàng suốt một tuần nay. Đêm vừa rồi nàng lại say rượu, mửa vào áo chàng nên chàng phải đành ngủ trần trên ghế.
Ngọc Mỹ nghe qua hết câu chuyện rất cảm động, thấy rõ lòng thành thực yêu đương của anh chàng bán dầu và nói :
— Đã mấy năm trời em sống ở thanh lâu này, khách chơi hoa phần nhiều là kẻ háo sắc đê hèn, không ai có được mảnh tình cao quà như anh. Tuy anh là người nghèo khó, khổ sở song đã làm cho lòng em cảm mến không ít.
Ngọc Mỹ và Tần Trọng chưa trò chuyện được mấy câu thì dưới nhà mụ Vương đã sai thị tỳ giục Tần Trọng ra về, bảo là có khách đến. Tần Trọng cúi xuống, vói tay lấy chiếc áo ôm vào lòng, sắp sửa từ giã Ngọc Mỹ ra đi. Ngọc Mỹ lưu luyến nói :
— Anh đến đây không được cùng em chăn gối mà phải mất số tiền, vậy em xin lấy tiền riêng của em để đền lại cho anh.
Tần Trọng khẳng khái đáp :
— Tôi đã vì quà nương, ước được gặp mặt, giờ thì đã mãn nguyện rồi, cần gì tiền bạc nữa.
Ngọc Mỹ nói :
— Thế thì thỉnh thoảng anh đến đây với em, em sẽ dành mọi sự tiếp đón nồng hậu.
Tần Trọng nói :
— Tôi làm sao có được tiền mà đến đây nữa. Số tiền vừa rồi tôi phải dành dụm mãi suốt một năm trường đấy.
Ngọc Mỹ thở dài thương hại :
— Em cũng có một chút ít tiền dư, xin trao tặng anh để lúc nào anh muốn đến thăm em cũng được.
Tần Trọng thấy Ngọc Mỹ thương tưởng đến mình, sung sướng muốn khóc lên được, nhưng chàng khoa tay nói :
— Không nên, quà nương cứ để tiền chi phí. Vì quà nương là người đẹp, mọi chi phí tốn kém nhiều, còn tôi sống cực khổ đã quen, chẳng cần đến tiền bạc bao nhiêu. Vả lại, tôi được quà nương đoái tưởng như thế cũng đủ, năng lui tới chỉ làm phiền quà nương !
Dứt lời, chàng ôm áo bước xuống cầu thang. Ngọc Mỹ thương mến bước theo tiễn chân và nói :
— Anh cứ để áo cho bọn nữ tỳ ở đây giặt ! Em sẽ sai chúng đi mua áo khác cho anh mặc.
Tần Trọng lắc đầu :
— áo này chỉ dính chút ít hơi rượu, bỏ đi phí lắm. Vả lại, tôi cần giữ áo này cũng như giữ một kỷ niệm được gần quà nương.
Tần Trọng ra về, để lại một mối bâng khuâng trong lòng người kỵ nữ. Thật vậy, từ lúc Ngọc Mỹ gần gũi với dục vọng ái tình, phần nhiều là bậc vương tôn quà tộc, nhưng chưa có ai có một tình ái chân thành như Tần Trọng, khiến cho lòng nàng nhớ mãi không sao quên được.
Tần Trọng trở về căn nhà lá tí hon và lại phải ngày ngày đi gánh dầu bán dạo như cũ.
Trong lúc đó Châu lão, người chủ tiệm dầu, mà cũng là cha nuôi của Tần Trọng, đã đuổi Tần Trọng trước kia, bệnh tình mỗi ngày một nặng, không sao lo việc buôn bán được nữa, bèn giao cho Lan Hoa chăm nom.
Lan Hoa và Na Quyền, từ khi Tần Trọng bị đuổi khỏi nhà, mối tình lại khắn khít thêm, ngày đêm ân ái ra mặt, không còn phải thầm lén nữa.
Thời gian không lâu, Lan Hoa đánh cắp một số tiền lớn dắt Na Quyền đi xây tổ ấm. Châu lão bệnh hoạn không để à, đến khi hay được thì đôi gian dâm kia đã trốn đi mất dạng rồi. Từ đó Châu lão mới biết hối hận rằng ông ta đã đuổi Tần Trọng ra đi một cách oan uổng.
Nhưng còn biết làm sao nữa ! May thay, trước đây Châu lão có chôn giấu một trăm lượng bạc, nay mới còn vốn, không thì tiệm buôn đó đã tiêu tùng rồi.
Châu lão thương nhớ Tần Trọng vô cùng, ngày đêm than khóc. Có người hàng xóm đến thăm, nói cho Châu lão biết Tần Trọng vẫn còn ở nơi kinh đô đi bán dầu dạo.
Châu lão mừng quá, vội sai người đến đón, và nói rõ lòng ăn năn của Châu lão, yêu cầu Tần Trọng trở về nối lại tình xưa. Tần Trọng vốn người trung hậu, nghe được tin, vội trở về thăm Châu lão.
Hai cha con gặp nhau mừng mừng tủi tủi. Châu lão giao hết tiền bạc và cửa hàng cho Tần Trọng lo việc khuếch trương. Tần Trọng đem hết sức mình, ngày đêm lo việc buôn bán chẳng bao lâu cửa hàng phát đạt, thu lợi rất nhiều.
Châu lão bệnh tình mỗi ngày một nặng, không chịu nổi với tuổi già, một hôm ông ta gọi Tần Trọng vào giao hết sự nghiệp rồi nhắm mắt thiên thu.
Tần Trọng lo việc chôn cất người cha nuôi, dây rơm mũ bạc, cư tang chí hiếu như con đẻ vậy. Sau đó, công việc buôn bán vì mỗi ngày mỗi phát đạt, nên Tần Trọng không phút nào rảnh rang bước ra khỏi nhà. Chàng nhớ đến người cha đẻ, muốn cho người đi tìm rước về để phụng dưỡng, nhưng tìm mãi không thấy ở đâu.
Một hôm có một người nghèo khổ quê ở Hạ Lương đi lang thang tìm việc. Tần Trọng thấy là người quê cha đất tổ của mình lập tức thâu dụng, giao cho công việc quản gia.
Chàng hỏi ra thì được biết ông lão đó tên Tân Thiện, trước đây ba năm bị giặc Kim đến quấy nhiễu, gia đình tản cư thất lạc, nay chỉ còn hai vợ chồng già, mà đứa con gái bị mất tích, không tìm thấy đâu cả !
Tần Trọng thương tình, cho hai vợ chồng Tân Thiện ở chung với chàng và sớm hôm chuyện vãn, chẳng khác người trong gia đình.
Vợ chồng Tân Thiện thấy Tần Trọng làm ăn khá giả, lại chân thật, có tánh thương người, nên yêu mến lắm.
Thường ngày vợ chồng nhớ con gái, sụt sùi bảo nhau :
— úớc gì đứa con gái mình không bị thất lạc, đem gả cho Tần Trọng, thì thật xứng đôi vừa lứa, mà Tần Trọng là kẻ chí hiếu, ắt mai sau nhờ được tuổi già.
Tần Trọng từ khi gặp được Ngọc Mỹ, hình bóng nàng như đã in sâu vào tư tưởng của Tần Trọng, nên chàng chẳng bao giờ còn để à đến ai, hoặc nghĩ đến chuyện tình ái nữa.
Còn Ngọc Mỹ từ đêm gặp Tần Trọng, tánh nết đổi khác. Nàng khinh dể tất cả các vương tôn, công tử có những dục tánh hèn hạ. Nhiều lúc nàng từ chối không tiếp ai, đóng cửa nằm một mình trong phòng hương mở tưởng đến Tần Trọng, anh chàng bán dầu có mối tâm tình thành thật ấy.
Nàng nhớ Tần Trọng, muốn gặp mặt chàng, nhưng ngày tháng trôi mãi qua cảnh gối chăn, mà bóng dáng người yêu vẫn không thấy đâu.
Càng gần với chăn gối, Ngọc Mỹ càng thấy lạt lẽo với ái tình.
Các công tử vương tôn trước đây được nàng tiếp đón thịnh tình, nay thấy nàng đổi tánh thờ ơn cũng không hiểu ra sao cả.
Đã nhiều lúc, nàng hỏi thăm mụ Vương về Tần Trọng, thì mụ Vương cũng chẳng biết vì sao chàng tự nhiên bặt tích, không lang thang bán dầu dạo nữa;
Ngọc Mỹ lại sai bọn thị tỳ tìm đến những nơi chàng bán dạo trước kia dọ hỏi, nhưng không ai biết. Nỗi nhớ nhung lắng đọng trong tâm hồn người kỵ nữ làm cho nàng sanh ra tánh gắt gỏng với khách mua hương.
Một hôm, có chàng Ngô công tử là kẻ háo sắc, đã từng nước trước bẻ hoa, tiếng tăm lừng lẫy, nghe tiếng Ngọc Mỹ liền lần đến kinh đô để tìm hoa.
Ngô công tử là con quan Đô đốc tại triều, theo người anh ra trấn nhậm ở hạt thành, nên quyền uy rất mực, tánh khí ngang tàng không ai dám trái à.
Khi đến viện thanh lâu, Ngô công tử bảo mụ Vương phải để cho nàng Ngọc Mỹ đến tư dinh hầu chàng một đêm. Mụ Vương sợ hãi vâng lời, nhưng Ngọc Mỹ lại giã đau từ chối không tiếp.
Bị phật à, Ngô công tử liền trở về, đem một lủ gia đinh đến thanh lâu đập phá tan tành, đánh đuổi mụ Vương và bọn nữ tỳ chạy trối chết. Chàng lần lên phòng hương thì thấy Ngọc Mỹ đang đóng cửa họa bức chân dung của một chàng trai trong mộng.
Ngô công tử nổi giận đang tay đánh Ngọc Mỹ hai tát, nói :
— Khốn kiếp ! Mày dám khinh bỉ ta đến thế sao ?
Tội nghiệp thân hoa bị một phen mưa vùi gió dập. Tuy là giận dữ, song thấy hình bóng kiều diễm của Ngọc Mỹ, ngực nở lưng ong, mày ngài da phấn, Ngô công tử phát động lòng dâm, liền gọi bọn gia nhân vực nàgn xuống mé sông, đem lên một chiếc thuyền để tính chuyện trăng hoa.
Ngọc Mỹ la hét vang trời, làm náo loạn cả xóm Tây Hồ.
Tuy nhiên, thân liễu yếu mai gầy làm sao chống lại được sức mạnh của bọn đầu trâu mặt ngựa kia. Bọn lính tuần nghe việc náo loạn chạy đến, thấy lũ gia đinh của phủ Đô đốc nên chẳng ai dám cản ngăn.
Thế là Ngô công tử đem Ngọc Mỹ xuống thuyền giữa sự sợ hãi của mọi người. Mụ Vương thở ngắn than dài, không biết số phận của Ngọc Mỹ ra sao, và cũng chẳng dám nom theo dò la nữa, đành ở nhà dọn dẹp thanh lâu sửa lại những chỗ bị Ngô công tử đập phá.
Dẫn được Ngọc Mỹ xuống thuyền, Ngô công tử khiến gia nhân mua đủ rượu trà quà bánh các thức ngon vật lạ để đãi Ngọc Mỹ, mua chuộc cảm tình, nhưng Ngọc Mỹ nhất định không chịu ăn uống gì cả.
Khi thấy Ngô công tử ép uổng việc gió trăng, Ngọc Mỹ nhổ nước miếng vào mặt chàng và mắng :
— Hèn hạ ! Mày ỷ quyền thế, áp bức dân lành, không biết nhục à ?
Ngô công tử tánh khí ngang tàng đã quen, thuở nay chưa ai dám trái à, nay bị Ngọc Mỹ mắng chưởi, nhổ nước bọt vào mặt, nên tức giận đánh nàng một trận nên thân. Mặt mày nàng tím bầm hết.
Như thế, Ngô công tử vẫn chưa thỏa, truyền bọn gia nhân lột cả nữ trang ném xuống sông, rồi xé nát xiêm áo của nàng, làm cho thân nàng lộ liễu, rồi chèo thuyền thả nàng vào bến.
Ngô công tử thấy thân nàng hở hang, đắc à cười lớn, nói :
— Ta cho mày xấu hổ một trận để chừa cái tánh khinh người !
Đau thương tủi nhục, Ngọc Mỹ ôm mặt khóc rưng rức, và ngồi phệt xuống mặt đường, không dám trở lại đường phố. Trong lúc đó, Ngô công tử đã cùng bọn gia nhân chèo thuyền đi mất.
May thay, giữa lúc bơ vơ, chưa biết nhờ cậy ai, thì đàng xa có bóng một chàng trai đi tới. Ngọc Mỹ trông thấy nhận ra là Tần Trọng, vội kêu lớn :
— Anh ơi ! Đến cứu em !
Tần Trọng thấy một thiếu phụ ngồi bên lề đường kêu cứu, vội chạy đến thì thấy Ngọc Mỹ áo quần tả tơi, mặt mũi tím bầm.
Chàng hổn hển hỏi :
— Tại sao tấm thân quà nương ra nỗi này ?
Ngọc Mỹ kể lại chuyện Ngô công tử ác tâm dập liễu vùi hoa, và hỏi :
— Lâu nay anh đi đâu vắng bóng ?
Tần Trọng kể lại thời gian chàng mắc lo buôn bán và cư tang người cha nuôi.
Hai bên gặp nhau tuy mừng rỡ, nhưng không biết nói lời gì cho tỏ được nỗi nhớ nhung cô đọng trong lòng mình qua bao thời gian cách biệt.
Thấy để Ngọc Mỹ ở lâu ngoài đường bất tiện, Tần Trọng vội chạy vào đầu phố thuê một chiếc kiệu đem đến, đưa Ngọc Mỹ trở về viện thanh lâu.
Mụ Vương suốt ngày nơm nớp lo âu, sợ Ngô công tử bắt mất Ngọc Mỹ thì kỷ viện không còn đắt khách, và bà mất cả số vốn lẫn lời.
Thật ra từ ngày Ngọc Mỹ tiếp khách, mụ Vương thu được tiền bạc không biết đâu mà tính. Số tiền vô có lẽ đã chất đống cao bằng người. Tuy nhiên, lòng tham không đáy, mụ vẫn còn tiếc rẻ, chưa chịu cho là đủ.
Thấy Tần Trọng đưa Ngọc Mỹ về đến, mụ Trương mừng rối rít, vội đưa Ngọc Mỹ vào phòng hương để nghỉ ngơi, và dắt tay Tần Trọng vào trong pha trà tiếp đãi để tạ Ơn.
Sau khi hỏi qua vì đâu chàng lại gặp được Ngọc Mỹ để cứu giúp, mụ Vương ân cần nói:
— Đêm nay cháu ở lại đây dùng bữa cơm tối với bác.
Tần Trọng đáp :
— Cháu giúp quà nương một chút có gì ân huệ, cháu xin cáo biệt vậy.
Ngọc Mỹ nghe nói vội xen vào :
— ơn anh em chưa đền đáp, vậy anh cũng nên nghe theo lời má của em, ở lại đây đêm nay để được cùng em tâm sự cho vui.
Tần Trọng thật thà nói :
— Thật lòng tôi cũng muốn thế, song hôm nay tôi không mang tiền theo, vậy xin hẹn gặp quà nương dịp khác.
Ngọc Mỹ khóc rống lên, nói :
— Tôi từ mười lăm tuổi đã trôi giạt đến đây, tưởng chân bèo bọt không còn có ai đoái hoài đến, ngờ đâu lại gặp được kẻ chân thật yêu đương. çi ! Tình yêu sao lại trao đổi bằng tiền bạc ? Em tuy là gái giang hồ, song lúc nào cũng nghĩ đến ngày trở về đời, làm ăn lương thiện, một túp lều tranh, một người chồng hiền đức cũng đủ làm cho đời sống của em thỏa mãn, sung sướng lắm rồi. Xét lại, những kẻ yêu hoa ở đời này chỉ là những kẻ ham sắc dục, không ai có một tâm hồn cao thượng đáng để cho em tôn thờ như anh. Nay anh cũng khinh em như vậy thì đời em còn sống làm gì nữa.
Dứt lời Ngọc Mỹ toan đập đầu vào cột tự vận.
Mụ Vương thất kinh chạy lại khuyên nhủ :
— Con chớ nên làm thế ! Cháu Trọng đã có lòng thương con thì một ngày gần đây cháu kiếm đủ tiền sẽ chuộc con ra khỏi kỷ viện, hai trẻ sẽ yêu nhau sống cuộc đời nhàn rỗi đâu khó gì.
Nói câu ấy, mụ Vương đã đoán biết Tần Trọng là kẻ bán dầu nghèo khó làm gì có đủ số tiền to tác để chuộc nàng. Chẳng qua mụ nói thế để lừa phỉnh và an ủi Ngọc Mỹ đừng liều thân mà thôi.
Tuy nhiên, câu nói ấy lại làm cho Ngọc Mỹ nảy ra một hy vọng. Nàng ngẩng dậy hỏi :
— Má hứa chắc như vậy chứ ,
Mụ Vương nói :
— Má là người lớn, một lời đã nói ra không thể chối cãi.
Ngọc Mỹ chưa tin, còn hỏi thêm :
— Giữa đây có mặt nhiều người, nếu sau này má sai lời thì sao.
Mụ Vương nói :
— Má sai lời thề không thấy mặt con.
Ngọc Mỹ vui vẻ, đứng dậy thay đổi xiêm y, rồi hỏi Tần Trọng :
— Anh có chê em là gái giang hồ, hư thân mất nết chăng ?
Tần Trọng đáp :
— Qùa nương cành vàng lá ngọc, tôi đâu dám nghĩ thế.
Ngọc Mỹ nói :
— Nếu anh không chê em là đứa hèn mạt, em xin sẽ cùng chung sống với anh, anh nghĩ sao ?
Tần Trọng đáp :
— Được thế thì đời tôi còn gì hạnh phúc hơn. Tôi chỉ sợ quà nương chê tôi là kẻ nghèo nàn.
Ngọc Mỹ nói :
— Thôi được ! Chúng ta còn có ngày gặp gỡ. Xin anh trở về để em thu xếp công việc.
Chiều hôm ấy Ngọc Mỹ tính việc lấy tiền dành dụm của mình lâu nay chuộc lấy thân, để về chung sống với Tần Trọng.
Nguyên Ngọc Mỹ từ lúc xả thân tiếp khách làm giàu cho mụ Vương, nàng đã tính đến ngày chuộc mình, nên có để dành một số tiền lớn. Vì số tiền quá to tát, nàng không thể cất nơi kỷ viện, nên đem gởi cho con quan Lâm Thượng thư là Huỳnh Thái úy.
Trong số các quan trẻ tuổi năng lui tới với nàng, chỉ có Huỳnh Thái ùa là người nhân đức, đáng tin cậy hơn cả, nên Ngọc Mỹ mới chọn mặt gởi vàng.
Vì vậy, sáng hôm sau, nàng dậy thật sớm, ngồi kiệu đến dinh Thượng thư, nói dối với mụ Vương là đi đánh cờ.
Khi đến nơi, nàng trình bày à kiến cho Thái úy nghe. Thái úy chấp thuận giao cả số tiền lại cho nàng, và hứa nếu còn thiếu, ông ta sẽ giúp.
Lấy tiền xong, Ngọc Mỹ nghĩ nay đến mụ Lưu là người miệng lưỡi, trước kia đã hứa với nàng, nay tất phải vì nàng giúp đỡ.
Nàng cho kiệu thẳng đến nhà mụ Lưu.
Mụ Lưu đang nằm trên ván, thấy Ngọc Mỹ, vội đon đả bước ra, đón hỏi :
— A ! Hôm nay có gió lạ nào đưa quà nương đến đây. Hẳn có điều gì quan hệ ?
Ngọc Mỹ xuống kiệu, miệng chúm chím cười, nói :
— Cháu đến nhắc lại lời hứa của dì trước kia đấy.
Mụ Lưu nhăn mặt suy nghĩ :
— Trước kia dì hứa với cháu lời gì thế ?
Ngọc Mỹ nhắc lại lời của mụ Lưu hứa giúp nàng nếu nàng góp đủ số tiền để chuộc mình. Mụ Lưu nhớ lại, cười ha hả :
— A ! Cháu không nhắc lại thì lâu ngày dì quên mất ! Thế hôm nay cháu có đủ số bạc năm trăm lượng rồi sao ?
Ngọc Mỹ nói :
— Tiền ấy cháu đã có đủ, chỉ nhờ dì đứng trung gian nói với má Vương một lời.
Mụ Lưu ngẫm nghĩ nói :
— Tuy dì với chị Vương là chỗ thâm tình, song việc này e khó lắm. Vì cháu là nguồn lợi của chị Vương. Chuộc cháu ra chị Vương mất một mối lợi lớn, đời nào chị ấy chịu.
Ngọc Mỹ nói :
— Hôm qua bà đã hứa với cháu nếu chừng nào cháu có đủ số tiền thì bà ấy cho cháu chuộc mình. Song dì đừng nói là tiền của cháu, mà bảo là có người đứng ra bỏ tiền chuộc cháu.
Mụ Lưu ngạc nhiên hỏi :
— Chị Vương quả đã có hứa với cháu như thế sao ?
Ngọc Mỹ gật đầu.
Mụ Lưu thấy có hy vọng làm tiền được, tuy nhiên, mụ vẫn làm bộ khó khăn nói :
— Tuy thế cũng khó lắm cháu ạ ! Dì phải bỏ ra bao nhiêu hơi sức để thuyết phục may ra mới có kết quả. Công lao của dì quá nhiều.
Ngọc Mỹ biết mụ Lưu muốn đòi tiền công, liền nói thẳng :
— Xin dì thương cháu làm phước, cháu chẳng quên ơn dì đâu.
Vừa nói nàng vừa thò tay vào túi lấy ra một đĩnh bạc, trao cho mụ Lưu :
— Đây, cháu kính dì một số tiền trước, nếu thành công cháu sẽ còn hậu tạ.
Được số tiền quá hậu, mụ Lưu sung sướng quá, quyết đem tài Tô Tàn đi thuyết phục mụ Vương. Mụ dặn dò Ngọc Mỹ ở lại nhà mụ chơi, để mụ sang nói chuyện với bà Vương một chút. Mụ Lưu vừa đến nơi đã được mụ Vương đón tiếp ân cần.
Mụ Lưu hỏi :
— Sao ? Kỷ viện lâu nay làm ăn phát tài lắm chứ ?
Mụ Vương buồn bã đáp :
— Vừa rồi có Ngô công tử đến đây phá phách, bắt cóc con bé dẫn đi, may mà trời thương, không đến nỗi hại đến thân thể. Thật chán quá !
Mụ Lưu thừa cơ hội hỏi :
— Thoảng như có kẻ đem số tiền đến chuộc Ngọc Mỹ thì chị nghĩ sao ?
Mụ Vương thản nhiên đáp :
— Miễn có đủ năm trăm lượng thì tôi bằng lòng.
Thấy mụ Vương nói một cách dễ dàng, mụ Lưu chưa tin hỏi lại :
— Chị nói thật đấy chứ ?
Mụ Vương thở dài :
— Thực đấy ! Tôi nay tuổi đã lớn không còn đủ sức làm những việc cực nhọc, chỉ muốn sống cho yên thân. Sở dĩ tôi đòi số bạc ấy là để dưỡng già.
Mụ Lưu không ngờ một người ham tiền bạc, suốt đời xảo quyệt như mụ Vương mà có lúc cũng chán đời. Cho hay, dù ngựa có dữ đến đâu lúc về già cũng phải hiền từ.
Vả lại mụ Lưu cũng biết qua thời gian nuôi nấng Ngọc Mỹ, mụ Vương cũng đã thu được một số tiền quá lớn lao, ăn tiêu đến chết cũng chưa hết, nay dẫu có buông tha nàng Ngọc Mỹ cũng là phải.
Thấy việc đã kết quả, mụ Lưu ở lại trà nước, nói thêm mấy câu gắn bó rồi từ giã.
Khi mụ về đến cửa, nàng Ngọc Mỹ ra đón hỏi :
— Thế nào ? Việc ấy có kết quả chứ ?
Mụ Lưu làm ra bộ mệt nhọc nói :
— çi chao ! Dì phải ráo nước miếng mới thuyệt phục chị ấy được. Nay việc đã thành, vậy cháu đem số bạc ấy đưa cho dì, để dì trao lại cho chị Vương, rút giấy nợ ra. Còn cháu cũng lo thu xếp để ra đi cho sớm. Giờ thì cháu được tự do rồi.
Ngọc Mỹ mừng quá, bước ra cỗ kiệu, lấy một hộp lớn mở ra, trong đó đầy cả bạc vàng, châu báu, làm cho mụ Lưu lóe mắt.
Sau khi đếm đủ số bạc năm trăm lượng trao cho mụ lưu, nàng lại lấy một số vàng ròng tặng cho mụ nữa.
Thật là dịp may hiếm có. Mụ Lưu ríu rít vui mừng.
Ngay chiều hôm ấy, mụ Lưu đem bạc đến nạp đủ cho mụ Vương và lấy giấy nợ trao lại cho Ngọc Mỹ. Giờ phút này, Ngọc Mỹ như con chim sổ lồng, muốn cất cánh bay đi đâu chẳng được.
Đêm đó nàng trở về kỷ viện, làm tiệc đãi đằng các chị em quen biết, đã cùng nàng gần gũi hoặc sống chung với nhau suốt năm trời.
Én uống xong, nàng thu xếp đồ đạc để sáng sớm ra đi. Nàng chỉ lấy những món đồ người ta cho riêng nàng, và một ít quần áo, còn bao nhiêu nàng giao trả cho mụ Vương hết. Hành là vỏn vẹn chỉ có hai gói nhỏ mà thôi.
Sáng hôm sau, lúc tiễn hành, các chị em trong kỷ viện đưa đón tấp nập, ai nấy đều quyến luyến. Đến như mụ Vương, lúc ấy cũng bùi ngùi rơi lệ cho cảnh kẻ ở người đi.
Ra khỏi thanh lâu, Ngọc Mỹ hỏi thăm tiệm buôn dầu của Tần Trọng lần đến. Tần Trọng đang tính tiền với lão quản gia, bỗng thấy Ngọc Mỹ đứng sừng sửng trước cửa, đẹp như một tiên nữ hiện xuống, chàng ngỡ như mình đang trong giấc chiêm bao.
Ngọc Mỹ gọi lớn :
— Anh ! Em đã ra khỏi kỷ viện, về ở với anh đây.
Tần Trọng sung sướng như người phát điên người, vội vã chạy ra đón nàng dắt vào, nói với lão quản gia rối rít :
— Đây là vợ của tôi, nàng tiên của tôi.
Người quản gia là Tân Thiện, nghe tiếng nói Ngọc Mỹ quen quen, nhìn thấy hình vóc tuy có khác song phảng phất giống con mình, liền hỏi :
— Qùa nương sao giống con gái tôi là Diên Cầm ?
Ngọc Mỹ nghe gọi đến tên mình, trố mắt nhìn lão quản gia, thì thấy rõ là cha mình, liền chạy xổ đến ôm ông lão, khóc xướt mướt !
— Cha ơi ! Con gái cha là Diên Cầm đây. Vì mấy năm lưu lạc thân con đến nỗi này.
Tân lão như chết đứng, lặng thinh một lúc rồi gọi bà vợ đến. Ngọc Mỹ, tức Diên Cầm, gặp lại mẹ cha, khóc rống như mưa, nguồn vui nỗi nhớ nghẹn ngào không nói nên lời.
Tần Trọng đứng trơ người. Không ngờ vợ chồng người quản gia của chàng lại là cha mẹ người đẹp ở thanh lâu.
Đêm ấy, gia đình Tân lão được đoàn tụ, thức suốt đêm kể nỗi hàn huyên. Và sáng hôm sau, vợ chồng Tân lão mua sắm lễ vật cho hai trẻ thành hôn.
Nàng Ngọc Mỹ từ nay bỏ cái tên Ngọc Mỹ ở lầu xanh, trở lại cái tên Diên Cầm lương thiện, sống một cuộc sống tuy đơn sơ nhưng thanh đạm, đầy tình yêu ấm áp.
Tần Trọng sau khi lấy được nàng hoa, hạnh phúc tràn đầy, nhưng chàng nhớ đến cha già, chẳng biết lưu lạc nơi đâu, nên chàng bỏ cả thời gian và tiền bạc đi tìm, mãi không thấy.
Sau đó chàng đành phải trở về nơi tiệm buôn, vợ chồng xum họp, phụng dưỡng cha mẹ nàng Diên Cầm coi như cha mẹ mình vậy.
Bấy giờ ở kinh đô Lâm An, có người làm thơ tặng Tần Trọng như sau :
Xuân lai xứ xứ bá hoa tân
Phong diệp phân phân cạnh thể xuân
Kham tiếu hào hoa chư tử đê.
Phòng lưu bất quá mại dầu nhân
Dịch :
Trăm hoa xứ xứ đón xuân sang
Ong bướm đua nhau hút nhụy vàng
Em cháu hào hoa đừng tự đắc
Đâu bằng một kẻ bán dầu nhang
Đánh Máy: Nguyễn Minh Điền